اگر مشکل شما فقط یک موقعیت روزمره نیست و درباره رفتار، هیجان یا رشد فرزندتان نگرانی گستردهتری دارید، راهنمای جامع مشاوره کودک و نوجوان توضیح میدهد چه نشانههایی نیاز به بررسی بیشتری دارند و نقش والدین در درمان چیست.
برای بهتر حرف زدن با فرزندتان راهنمای عملی میخواهید؟
مشکل را میشناسید، اما نمیدانید کدام روش ارتباطی برای سن کودک مناسبتر است؟
اگر بیشتر به راهنمایی درباره لحن، قوانین، تشویق یا نحوه بیان درخواست نیاز دارید، میتوانید ابتدا راهنمای مشاوره کودک را مرور کنید یا برای راهنمایی اجرایی با کلینیک تماس بگیرید.
معرفی کتاب «چطور با بچهها حرف بزنیم»
| نویسندگان | آدل فابر و الین مازلیش |
|---|---|
| ترجمه نسخه معرفیشده | شیرین یزدانی |
| ناشر نسخه معرفیشده | ارمغان گیلار |
| نوبت چاپ | دوم، ۱۳۹۲ |
| تعداد صفحات | ۱۹۲ صفحه |
هسته اصلی کتاب ساده است: قبل از اینکه از کودک انتظار همکاری داشته باشیم، باید تلاش کنیم تجربه او را بفهمیم. نویسندگان به والدین پیشنهاد میکنند به جای سخنرانی طولانی، تهدید، مقایسه یا برچسبزدن، از زبان توصیفی، همدلی، انتخابهای محدود، پیام کوتاه و تشویق دقیق استفاده کنند.
نکته مهم این است که این کتاب یک راهنمای عمومی فرزندپروری است، نه یک دستورالعمل درمانی برای همه کودکان. سن، خلقوخو، توانایی زبانی، ADHD، اوتیسم، مشکلات شنوایی یا شرایط خانوادگی میتوانند تعیین کنند چه روشی برای یک کودک مناسبتر است.
چرا بچهها به حرف ما گوش نمیدهند؟
گوش ندادن همیشه به معنای نافرمانی عمدی نیست. پیش از تکرار دستور یا بالا بردن صدا، چند احتمال را بررسی کنید:
- پیام را نشنیده است: کودک درگیر بازی، تلویزیون یا محرک دیگری است.
- دستور طولانی است: چند کار پشت سر هم برای سن کودک دشوار است.
- زمان مناسب نیست: خستگی، گرسنگی یا هیجان شدید تمرکز را کم میکند.
- انتظار متناسب با سن نیست: توانایی خودکنترلی کودک هنوز در حال رشد است.
- پیام مبهم است: «خوب باش» یا «مرتب باش» دقیقاً نمیگوید چه کاری باید انجام شود.
- رابطه به جنگ قدرت تبدیل شده است: کودک بیشتر از خود درخواست، به لحن یا فشار واکنش نشان میدهد.
- مشکل توجه، زبان، شنوایی یا رشد وجود دارد: اگر مسئله در خانه و مدرسه تکرار میشود، ارزیابی میتواند لازم باشد.
CDC نیز تأکید میکند رابطه مثبت والد و کودک، دستورهای روشن و متناسب با سن و توجه به رفتار مطلوب، از پایههای افزایش همکاری کودک هستند.
۳۰ روش مؤثر برای اینکه با بچهها بهتر صحبت کنیم
۱. ابتدا توجه کودک را جلب کنید
قبل از شروع درخواست، نام کودک را صدا کنید و مطمئن شوید متوجه حضور شما شده است. از اتاق دیگر چند دستور پشت سر هم ندهید.
۲. در سطح کودک قرار بگیرید
برای کودک خردسال میتوانید خم شوید یا کنار او بنشینید. این کار معمولاً گفتوگو را آرامتر میکند و نیاز به بلند کردن صدا را کاهش میدهد.
۳. تماس چشمی را تحمیل نکنید
تماس چشمی میتواند نشانه توجه باشد، اما همه کودکان با نگاه مستقیم راحت نیستند؛ بهویژه بعضی کودکان دارای حساسیت حسی یا تفاوتهای رشدی. هدف، توجه و ارتباط است نه مجبور کردن کودک به نگاه کردن.
۴. عوامل حواسپرتی را کم کنید
برای گفتوگوی مهم، تلویزیون یا صدای اضافی را کم کنید و خودتان نیز تلفن همراه را کنار بگذارید.
۵. درخواست را کوتاه و روشن بگویید
به جای «چند بار گفتم اتاقت را جمع کن، لباسها را بردار، کیف را آماده کن و بعد بیا»، یک درخواست مشخص بدهید: «لطفاً لباسها را داخل سبد بگذار.»
۶. هر بار یک یا دو مرحله بدهید
برای کودک کمسن، چند دستور پشت سر هم ممکن است دشوار باشد. بعد از انجام مرحله اول، مرحله بعد را بگویید.
۷. از کلمات متناسب با سن استفاده کنید
هرچه کودک کوچکتر است، جمله کوتاهتر و عینیتر باشد. مفاهیمی مثل «مسئولیتپذیر باش» برای کودک خردسال به اندازه «مدادت را داخل جامدادی بگذار» روشن نیست.
۸. زمان مناسب را انتخاب کنید
اگر کودک بهشدت عصبانی، گرسنه یا خسته است، ابتدا نیاز فوری را مدیریت کنید و بعد درباره موضوع مهم حرف بزنید.
۹. قبل از نصیحت، گوش بدهید
گاهی کودک دنبال راهحل نیست؛ میخواهد شنیده شود. میتوانید بپرسید: «میخواهی فقط گوش بدهم یا با هم راهحل پیدا کنیم؟»
۱۰. احساس کودک را نامگذاری کنید
مثلاً بگویید: «فکر کنم ناراحتی چون بازی تمام شد.» نامگذاری احساس به معنای تأیید همه رفتارها نیست.
۱۱. احساس را بپذیرید، رفتار را مرزبندی کنید
«میفهمم خیلی عصبانی هستی؛ اما زدن آدمها مجاز نیست.» این جمله همدلی و حد را همزمان نگه میدارد.
۱۲. رفتار را توصیف کنید، شخصیت را نه
به جای «تو بیمسئولیتی» بگویید: «کتابها هنوز روی زمین هستند.» برچسب شخصیت معمولاً دفاع کودک را بیشتر میکند.
۱۳. انتخاب محدود و واقعی بدهید
«اول مسواک میزنی یا اول لباس خواب میپوشی؟» انتخاب باید هر دو گزینه قابل قبول باشند.
۱۴. دلیل کوتاه ارائه دهید
«روی پله نمیدویم چون ممکن است زمین بخوریم.» توضیح مختصر معمولاً از سخنرانی طولانی مؤثرتر است.
۱۵. از پیام «من» استفاده کنید
«وقتی وسط صحبت صدای تلویزیون خیلی بلند است، نمیتوانم حرفت را بشنوم.» این زبان کمتر از سرزنش شخصیتی استفاده میکند.
۱۶. از مقایسه با خواهر، برادر یا همسالان پرهیز کنید
مقایسه معمولاً مهارت موردنظر را آموزش نمیدهد و ممکن است حس ناکافی بودن یا رقابت ایجاد کند.
۱۷. تشویق را دقیق کنید
به جای «آفرین پسر خوب»، بگویید: «دیدم بدون اینکه یادآوری کنم اسباببازیها را داخل جعبه گذاشتی.» CDC نیز تشویق مشخص یا labeled praise را مؤثرتر از تحسین مبهم میداند.
۱۸. تلاش را هم ببینید، نه فقط نتیجه را
«دیدم سه بار تلاش کردی بند کفشت را ببندی.» این نوع بازخورد به کودک کمک میکند رفتار و تلاش مشخص خود را ببیند.
۱۹. رفتار مناسب را هنگام وقوع تقویت کنید
اگر کودک آرام منتظر مانده یا همکاری کرده، همان زمان بازخورد مثبت بدهید؛ فقط هنگام رفتار نامطلوب به او توجه نکنید.
۲۰. قوانین کم، روشن و قابل پیشبینی داشته باشید
قانونی که امروز اجرا میشود و فردا نادیده گرفته میشود، برای کودک گیجکننده است. قوانین اصلی خانه را محدود و واضح نگه دارید.
۲۱. از پیامد منطقی و ایمن استفاده کنید
«اگر مداد روی دیوار کشیده شده، با هم برای تمیز کردنش اقدام میکنیم.» پیامد باید مرتبط، قابل پیشبینی و متناسب با سن باشد؛ نه تحقیرآمیز یا خطرناک.
۲۲. کودک را در حل مسئله شریک کنید
بپرسید: «هر روز صبح برای آماده شدن دیر میکنیم؛ چه چیزی میتواند کمک کند؟» مشارکت کودک میتواند همکاری را افزایش دهد.
۲۳. برای بعضی پیامها از تصویر یا یادداشت استفاده کنید
جدول تصویری صبحگاهی، تصویر مراحل مسواک یا یک یادداشت کوتاه برای کودک مدرسهای میتواند از تکرار شفاهی دائمی کم کند.
۲۴. روتین قابل پیشبینی بسازید
روال خواب، تکلیف، جمع کردن وسایل یا خروج از خانه باعث میشود هر کار به مذاکره تازه تبدیل نشود.
۲۵. از بازی و داستان کمک بگیرید
برای کودکان کوچک، بازی نقش و داستان کوتاه میتواند مفهوم نوبت، همدلی یا مراقبت از وسایل را ملموستر کند.
۲۶. اجازه دهید بعضی کارها را خودش انجام دهد
اگر همیشه پیش از کودک دخالت کنیم، فرصت تمرین استقلال کم میشود. در کارهای ایمن و متناسب با سن، زمان بیشتری برای تلاش بدهید.
۲۷. به جای پاسخ فوری، سؤال راهنما بپرسید
«فکر میکنی برای اینکه برجت نیفتد چه کاری میتوانی امتحان کنی؟» این روش مهارت حل مسئله را تقویت میکند.
۲۸. خودتان الگوی نحوه حرف زدن باشید
کودک فقط از توصیه شما یاد نمیگیرد؛ لحن شما هنگام اختلاف با همسر، راننده، فروشنده یا خود کودک نیز مدل ارتباطی اوست.
۲۹. اگر کنترل خود را از دست دادید، ترمیم کنید
«من داد زدم و این روش مناسبی برای حرف زدن نبود. عصبانی بودم، اما مسئول رفتارم هستم.» عذرخواهی والد اقتدار را از بین نمیبرد؛ مسئولیتپذیری را مدلسازی میکند.
۳۰. وقتی مشکل ادامهدار است، علت را ارزیابی کنید
اگر کودک در خانه و مدرسه دائماً دستورها را نمیشنود یا نمیتواند دنبال کند، بررسی شنوایی، زبان، توجه، اضطراب، ADHD یا سایر عوامل میتواند لازم باشد. همه مشکلات ارتباطی با «قاطعتر صحبت کردن» حل نمیشوند.
اگر فرزندتان وارد نوجوانی شده و چالش اصلی به استقلال، حریم خصوصی و اختلاف نسلها مربوط است، مقاله راهکارهای ارتباط شفاف با نوجوان نکات متناسبتری با این مرحله رشدی ارائه میدهد.
چگونه به احساسات کودک گوش بدهیم؟
یکی از پیامهای اصلی کتاب این است که کودک قبل از راهحل، به درک شدن نیاز دارد. در عمل، گوش دادن همدلانه میتواند شامل این مراحل باشد:
- صحبت کودک را تا حد امکان قطع نکنید.
- با جملهای کوتاه برداشت خود را بازگو کنید.
- احساس احتمالی را نام ببرید، اما آن را به کودک تحمیل نکنید.
- قبل از ارائه راهحل بپرسید آیا کمک میخواهد یا فقط میخواهد شنیده شود.
مثال: کودک میگوید: «دیگه با آرین بازی نمیکنم، خیلی بدجنسه.» به جای «بیخیال، فردا آشتی میکنید» میتوانید بگویید: «به نظر میرسه خیلی از کاری که کرد ناراحت شدی. میخوای برام بگی چه اتفاقی افتاد؟»
همدلی به معنای موافقت با همه برداشتهای کودک نیست. شما میتوانید احساس او را بپذیرید و در عین حال رفتار را مرزبندی کنید.
برای موضوعات حساستر مانند بدن، حریم خصوصی و کنجکاوی جنسی، نحوه پاسخ باید با سن کودک هماهنگ باشد. راهنمای پاسخ آگاهانه به سؤالهای جنسی کودکان نمونههای مناسبتری برای این گفتوگوها ارائه میدهد.
گوش ندادن طبیعی سن است یا مسئلهای بیشتر؟
هنوز نمیدانید مقاومت فرزندتان اصلاً نیاز به بررسی تخصصی دارد یا نه؟
اگر کودک گاهی همکاری نمیکند و نمیدانید مسئله از سن، خستگی، نحوه درخواست یا عامل دیگری است، ارزیابی اولیه رایگان کمک میکند قبل از رزرو جلسه مشخص شود آیا مراجعه لازم است.
جایگزین تنبیه چیست؟
عبارت «به جای تنبیه» گاهی اشتباه برداشت میشود؛ انگار کودک نباید هیچ پیامدی برای رفتار خود داشته باشد. هدف فرزندپروری مثبت حذف قانون و پیامد نیست. کودک به مرز روشن، ثبات و پیامدهای قابل پیشبینی نیاز دارد.
تفاوت اصلی میان تنبیه تحقیرآمیز یا خشن و انضباط آموزشی است. فریاد، تهدید، توهین و تنبیه بدنی مهارت جایگزین را به کودک یاد نمیدهند. در مقابل میتوان:
- رفتار مورد انتظار را روشن گفت.
- انتخاب محدود و واقعی داد.
- از پیامد منطقی و مرتبط استفاده کرد.
- فرصت جبران ایجاد کرد.
- رفتار مناسب را سریع و مشخص تشویق کرد.
- قانون را با ثبات اجرا کرد.
مثال: اگر کودک اسباببازی را عمداً پرتاب میکند، میتوانید بگویید: «اسباببازی برای بازی کردن است، نه پرتاب به آدمها. اگر دوباره پرتاب شود، برای مدتی کنار گذاشته میشود.» پیامد باید روشن، محدود و قابل اجرا باشد.
CDC در راهنماهای والدگری خود نیز بر دستورهای واضح، تشویق مشخص، قوانین خانوادگی و پیامدهای مرتبط و قابل پیشبینی تأکید میکند.
تشویق و تعریف چگونه مؤثرتر میشود؟
تحسین دقیق معمولاً اطلاعات بیشتری از «آفرین» ساده به کودک میدهد. به جای تعریف از هویت کودک، رفتار یا تلاش مشخص را توصیف کنید:
- «دیدم با اینکه سخت بود، دوباره امتحان کردی.»
- «ممنون که بعد از بازی ماشینها را جمع کردی.»
- «وقتی دوستت حرف میزد صبر کردی تا حرفش تمام شود.»
این روش به کودک کمک میکند بفهمد دقیقاً کدام رفتار ارزشمند بوده است. راهنمای CDC نیز specific praise یا تشویق مشخص را برای تقویت رفتار مطلوب توصیه میکند.
چگونه استقلال و مسئولیتپذیری کودک را تقویت کنیم؟
استقلال یعنی کودک متناسب با سن خود فرصت انتخاب، تلاش و تجربه پیامد تصمیمهایش را داشته باشد. والد هنوز مسئول ایمنی و مرزبندی است، اما لازم نیست همه مشکلات را پیش از کودک حل کند.
- انتخابهای محدود و متناسب با سن بدهید.
- کارهای خانه را به وظایف کوچک تقسیم کنید.
- به جای انجام فوری کار، کمی فرصت تلاش بدهید.
- بعد از اشتباه، درباره راه جبران صحبت کنید.
- برای تصمیمهای ایمن از کودک ایده بخواهید.
اگر میخواهید درباره نقش والدین در رشد استقلال، مسئولیت و محیط حمایتی بیشتر بخوانید، مقاله اصول فرزندپروری و آمادگی والدین مطلب مکمل مناسبی است.
نحوه حرف زدن با کودک در سنین مختلف
کودک نوپا و پیشدبستانی
جملههای کوتاه، درخواست یکمرحلهای، روتین، تصویر، بازی و تشویق فوری معمولاً کاربرد بیشتری دارند. انتظار خودکنترلی طولانی یا توضیح منطقی پیچیده واقعبینانه نیست.
سن دبستان
میتوانید دلیل قوانین را بیشتر توضیح دهید، از کودک برای حل مسئله ایده بخواهید و مسئولیتهای مشخصتری بدهید. همچنان پیامها باید روشن و عملی باشند.
نوجوان
در نوجوانی، احترام به حریم خصوصی و استقلال اهمیت بیشتری پیدا میکند. دستور مستقیم برای همه موضوعات معمولاً به مقاومت بیشتری منجر میشود. گفتوگو، مذاکره درباره قوانین و شنیدن دیدگاه نوجوان نقش پررنگتری دارد.
برای این مرحله، مقاله بهبود رابطه والد و نوجوان به موضوع استقلال، تعارض و مرزبندی در سنین بالاتر میپردازد.
اشتباهات رایج والدین هنگام صحبت با کودک
- داد زدن از اتاق دیگر و انتظار پاسخ فوری
- دادن چند دستور همزمان
- تکرار دستور بدون پیامد روشن
- برچسبهایی مثل «تنبل»، «لجباز» یا «بیمسئولیت»
- مقایسه با خواهر، برادر یا همکلاسی
- نصیحت فوری قبل از شنیدن احساس کودک
- تهدیدی که والد قصد یا توان اجرای آن را ندارد
- تغییر دائمی قوانین بر اساس حال والد
- اصرار بر تماس چشمی یا تماس فیزیکی وقتی کودک با آن راحت نیست
- انتظار همکاری کامل در زمان خستگی یا بحران هیجانی
اگر تعارض والد و فرزند بخشی از تنش گستردهتر در کل خانواده شده است، مقاله چه زمانی مشاوره خانواده لازم میشود؟ کمک میکند تشخیص دهید تمرکز فقط روی کودک کافی است یا کل تعامل خانوادگی باید بررسی شود.
چه زمانی بهتر است از روانشناس کودک کمک بگیریم؟
گاهی تغییر شیوه گفتوگو کافی است؛ اما اگر مشکل شدید، مداوم یا چندمحیطی باشد، بهتر است فقط به «گوش ندادن» نسبت داده نشود. مراجعه زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که:
- پرخاشگری یا قشقرقها شدید و خارج از انتظار سنی باشند.
- کودک در خانه و مدرسه در دنبال کردن دستورها مشکل جدی داشته باشد.
- اضطراب، ترس یا وابستگی شدید زندگی روزمره را محدود کند.
- افت ناگهانی تحصیلی یا تمرکز دیده شود.
- کودک بهطور واضح از همسالان یا خانواده کنارهگیری کند.
- مشکل خواب، کابوس یا تغییر رفتاری بعد از یک رویداد مهم ادامه یابد.
- والد و کودک تقریباً در همه موضوعات وارد جنگ قدرت شوند.
- والد احساس کند دیگر نمیتواند بدون داد، تهدید یا تنبیه شدید شرایط را مدیریت کند.
صفحه مشاوره کودک حضوری و آنلاین روند ارزیابی، نقش والدین، شیوه انتخاب درمانگر و موضوعاتی را که در جلسات بررسی میشوند توضیح میدهد.
آیا لمس و تماس چشمی همیشه برای ارتباط با کودک مفید است؟
خیر. نسخه قبلی مقاله تماس چشمی مستقیم و لمس آرام را بهصورت عمومی پیشنهاد میکرد. بهتر است این موارد به ترجیح و ویژگی کودک وابسته باشند. بعضی کودکان هنگام صحبت کردن راحتترند که مستقیم نگاه نکنند و بعضی کودکان لمس ناگهانی را دوست ندارند. بهجای اجبار، نشانههای راحتی کودک را دنبال کنید.
آیا هدف این است که کودک همیشه مطیع باشد؟
خیر. هدف ارتباط سالم، ساختن کودکی نیست که بدون فکر هر دستوری را اجرا کند. هدف این است که کودک بتواند قواعد ایمنی و خانوادگی را بفهمد، همکاری کند، احساسش را بیان کند، سؤال بپرسد، مرز سالم داشته باشد و بهتدریج مسئولیت بیشتری بپذیرد.
این اصلاح در نسخه جدید مهم است، چون عبارت «فرزند مطیع» در نسخه قبلی میتوانست هدف فرزندپروری را بیش از حد به اطاعت تقلیل دهد.
وقتی تعارضهای روزانه به یک مشکل ثابت تبدیل شدهاند
بیتوجهی، پرخاشگری یا جنگ قدرت با فرزندتان ادامهدار شده است؟
اگر روشهای عمومی را امتحان کردهاید و مشکل همچنان روی خانه، مدرسه یا رابطه شما با کودک اثر دارد، میتوانید برای راهنمایی اختصاصی والدین و ارزیابی کودک نوبت رزرو کنید.
سؤالات متداول درباره حرف زدن با کودکان
چرا فرزندم وقتی با او حرف میزنم نگاهم نمیکند؟
نگاه نکردن همیشه به معنای بیاحترامی یا گوش ندادن نیست. بعضی کودکان هنگام پردازش گفتوگو کمتر تماس چشمی دارند. اگر همراه با مشکلات ارتباطی یا رشدی دیگری است، ارزیابی متخصص میتواند مفید باشد.
چند بار باید یک درخواست را تکرار کنم؟
اگر همیشه مجبورید بارها تکرار کنید، بهتر است بررسی کنید آیا درخواست روشن بوده، کودک توجه داشته، توانایی انجام آن متناسب با سن بوده و پیامد مشخصی برای انجام ندادن وجود دارد یا خیر. تکرار بیپایان معمولاً بهتنهایی مشکل را حل نمیکند.
وقتی کودک عصبانی است همان لحظه توضیح بدهم؟
در اوج هیجان، توانایی شنیدن و حل مسئله کمتر میشود. ابتدا ایمنی و آرام شدن مهم است؛ گفتوگوی آموزشی را میتوان پس از کاهش تنش انجام داد.
آیا تشویق زیاد کودک را وابسته به تأیید میکند؟
تشویق وقتی دقیق و متعادل باشد میتواند رفتار مطلوب را روشن کند. بهتر است فقط به «تو خیلی باهوشی» تکیه نکنید و بیشتر تلاش، همکاری و رفتار مشخص را توصیف کنید.
آیا برای بدرفتاری کودک هیچ تنبیهی نباید وجود داشته باشد؟
انضباط و پیامد لازماند؛ اما بهتر است پیامد مرتبط، روشن، متناسب با سن و بدون تحقیر یا خشونت باشد. هدف آموزش رفتار جایگزین است.
چطور با نوجوانی که حرف نمیزند ارتباط برقرار کنیم؟
اصرار و بازجویی معمولاً فاصله را بیشتر میکند. زمانهای کمفشار، فعالیت مشترک، احترام به حریم خصوصی و سؤالهای باز میتوانند شروع بهتری باشند. اگر کنارهگیری شدید یا همراه با افت عملکرد است، بررسی تخصصی مناسب است.
چه زمانی «گوش ندادن» میتواند نشانه ADHD باشد؟
بیتوجهی یکی از نشانههای احتمالی ADHD است، اما یک رفتار بهتنهایی برای تشخیص کافی نیست. علائم باید در بیش از یک محیط، متناسب با معیارهای رشدی و همراه با اختلال عملکرد بررسی شوند.
جمعبندی
پیام اصلی کتاب فابر و مازلیش همچنان کاربردی است: کودکان وقتی احساس میکنند شنیده و محترم شمرده میشوند، زمینه بهتری برای همکاری دارند. با این حال، نسخه بهروز این مقاله تأکید میکند که هیچ تکنیکی برای همه سنین و همه کودکان یکسان نیست.
گفتوگوی مؤثر معمولاً از ترکیب چند اصل ساخته میشود: پیام روشن و کوتاه، گوش دادن فعال، نامگذاری احساس، قانون و پیامد قابل پیشبینی، تشویق مشخص و فرصت دادن برای استقلال. اگر باوجود تغییر روش ارتباط، مشکل شدید یا مداوم باقی مانده است، بهتر است علتهای رشدی، هیجانی و خانوادگی نیز بررسی شوند.
Comments (120)
لیلی
1405-03-14با سرچ اسم کتاب به سایت شما رسیدم و چه خوب که پیداتون کردم. مطالبتون مفیده و راهکارهای خوبی دادین.
ادمین وبسایت
1405-03-25از لطف و همراهی شما بسیار ممنونیم. خوشحالیم که از طریق جستوجوی کتاب به سایت کلینیک جان زیبا رسیدید و مطالب برایتان مفید بوده است. هدف ما این است که در کنار معرفی مفاهیم روانشناسی و منابع کاربردی، راهکارهایی ارائه کنیم که برای زندگی روزمره قابل استفاده باشند. بازخورد شما برای ما ارزشمند است و امیدواریم مطالب بعدی سایت هم بتواند به شناخت بهتر خود، رابطهها و مسیر رشد فردی کمک کند.
عذراکارگر
1405-02-16سلام ووقت بخیر،به نظر من درارتباط با فرزندانقبل از هرچیز باید احترام و اعتماد دروجود والدین و فرزندان نهادینه شود اینکه یک کودک بتواند بدون ترس از قضاوت والدین نظراتش را بگوید آغاز اعتماد است و والدین بایدهنگام صحبت با کودکان دائم به خودمتذکرشوند که طرف مقابلشان یک کودک است که سالها ازاوکم سن وسالتراست وباپذیرش این مسئله بااو صحبت کند
ادمین وبسایت
1405-02-23ممنون از نکته ارزشمندی که مطرح کردید 🌿
احترام متقابل و ایجاد فضای امن برای بیان احساسات و نظرات، یکی از پایههای مهم ارتباط سالم میان والدین و فرزندان است. زمانی که کودک احساس کند بدون ترس از قضاوت میتواند صحبت کند، اعتماد و صمیمیت در رابطه خانوادگی تقویت خواهد شد.
ادمین وبسایت
1405-02-23از اینکه این نکته مهم را مطرح کردید سپاسگزاریم 🌱 احترام و اعتماد متقابل از پایههای اصلی رابطه سالم میان والدین و فرزندان است. وقتی کودک احساس کند میتواند بدون ترس از قضاوت یا سرزنش صحبت کند، فضای امنی برای بیان احساسات و افکارش شکل میگیرد. توجه به تفاوت سنی، درک دنیای کودک و گفتوگوی صمیمانه میتواند به تقویت این اعتماد و شکلگیری ارتباطی سالم و پایدار در خانواده کمک کند.
ریحانه اکرمیان
1405-02-16تسلیم فرمان فرزند شدن در سنین پایین شروع فرمان پذیری در سنین بالاست .خانواده های آسان گیر و فرمان پذیر در آینده با بچه های نافرمان مواجه می شوند پس درسنین کودکی حتما باگفت وگو باید بچه ها را قانع کرد تا همیشه مطالبه گر نباشند.
ادمین وبسایت
1405-02-23سپاس از بیان دیدگاهتان. در تربیت کودک ایجاد تعادل میان محبت، گفتوگو و تعیین حد و مرزهای مناسب اهمیت زیادی دارد. زمانی که والدین در کنار محبت، قوانین مشخص و منطقی نیز داشته باشند، کودکان بهتر میتوانند مسئولیتپذیری و احترام به چارچوبها را یاد بگیرند.
ادمین وبسایت
1405-02-23ممنون از مطرح کردن این نکته مهم 🌿 ایجاد تعادل میان محبت، قاطعیت و آموزش مهارتهای رفتاری در تربیت کودک اهمیت زیادی دارد. گفتوگو، تعیین مرزهای سالم و آموزش مسئولیتپذیری از دوران کودکی میتواند به شکلگیری رفتارهای سازگارانهتر و روابط سالمتر در آینده کمک کند.
ناشناس
1403-03-07سلام مقاله مفیدی بود اگر درباره تربیت جنسی در کودکان توضیح بدید هم ممنون میشم. شما مشاوره کودک هم انجام میدید؟
عصمت اکبرمجنی
1401-02-17به نام خدا .به نظرم آن چیزی که باعث میشه یک کودک به حرف های والدین خود گوش دهد محبت واحترام است یعنی اگرکودک در خانواده خود مورد محبت واحترام قرار بگیرد وپدر ومادرش به او محبت کنن باعث میشود که کودک محبت والدین خود را جبران کند یعنی در جبران محبت پدر مادر اطاعت پذیری او زیاد میشود ز یرا احساس میکنن که پدر مادر ی که او را دوست دارن خیر او را میخواهند .در کتابی که خواندم به نام من دیگر ما به این نکته بسیار تاکید کرده که به فرزندانت محبت کنن که اثر فوق العاده داره منظور نیست که در این رفتار زیاده روی کنیم بلکه در محبت خود شدید باشید یعنی با تمام وجود محبت کنید .
عصمت اکبرمجنی
1401-02-17به نام خدا .به نظرم آن چیزی که باعث میشه یک کودک به حرف های والدین خود گوش دهد محبت واحترام است یعنی اگرکودک در خانواده خود مورد محبت واحترام قرار بگیرد وپدر ومادرش به او محبت کنن باعث میشود که کودک محبت والدین خود را جبران کند یعنی در جبران محبت پدر مادر اطاعت پذیری او زیاد میشود ز یرا احساس میکنن که پدر مادر ی که او را دوست دارن خیر او را میخواهند .در کتابی که خواندم به نام من دیگر ما به این نکته بسیار تاکید کرده که به فرزندانت محبت کنن که اثر فوق العاده داره منظور نیست که در این رفتار زیاده روی کنیم بلکه در محبت خود شدید باشید یعنی با تمام وجود محبت کنید .تا حالا از خودتون پرسیدین که چرا فرزندانمان به حرف مجری و به قول خاله برنامه کودک گوش میدهند ولی به حرف ما که پدر مادرش هستیم بی توجه هست جواب این سوال در محبت کردن خلاصه میشود پس قدر لحظات خود را برای محبت به فرزندانمان بدانیم
زهرا داودی
1400-12-24والدین و به ویژه پدرها اغلب با عنوان کردن مواردی مثل گرفتاری شغلی، خستگی و مشکلات مالی زمان بسیار کمی در روز را با کودک خود میگذرانند تا با او حرف بزنند. یک لحظه فکر کنیم، آیا برای آیندهٔ کودک نیست که تلاش و کار میکنیم؟ میدانیم که تمام ولدین کودکانشان را دوست دارند ولی گاهی ما یادمان میرود که غیر از مسائل مالی، روح و روان کودکمان نیز نیاز به تقویت و هزینه دارد. اگر بتوانیم راه درست حرف زدن خود با کودکان را یاد بگیریم، آنها هم درست حرف زدن را از ما یاد خواهند گرفت. درست است که پدر یا مادر بودن یکی از سختترین کارهای این دنیاست، اما این هم بسیار مهم هست که با تمام خستگیها باز هم صحبت کردن با کودک و همچنین گوش دادن به حرفها و آرزوهایش را در نظر بگیریم.این درخواست از کودک که هر چه شما میگویید و میخواهید باید انجام شود، میتواند برایش به این مفهوم باشد که او برایتان مهم نیست و توجهی به او ندارید و در واقعیت هم همین است، یعنی نظرات و افکار او برای ما مهم نیست! پس او نیز در مقابل به شما توجه نمیکند و احترام نخواهد گذاشت. برای تربیت درست و بهتر بچهها باید زمان صرف کنیم، همه چیز را در آره یا نه خلاصه نکنیم، برای پاسخ به سؤالات زیادشان وقت بگذاریم و با صبر کامل و مرتبط به آنها جواب بدهیم.کودکان دوست دارند برای شما باارزش باشند، در واقع همه این را میخواهند. به کودکتان واقعاً نشان بدهید که تمام دقت شما به شنیدن حرفهایی است که دارد میزند. کار کردن و وقتگذرانی با موبایلتان، تلویزیون نگاه کردن، صحبت کردن با دوستانتان و کارهای دیگر حواس شما را پرت میکند و کودک اینها را میبیند و میفهمد. ولی اگر نمیتوانید به حرفهای کودکتان گوش بدهید، تظاهر به این کار هم نکنید. گوش دادن به حرفهای کودکتان باعث ایجاد اعتمادبهنفس میشود و کودک احساس ارزشمند بودن خواهد کرد.کودکان مشغلولیتهای ذهنی و درگیریهای ما را ندارند، بنابراین در ذهنشان فضا و جای بیشتری برای توجه به اطراف و تقلید از والدین خود دارند. به عبارت دیگر، تمام حواس آنها به رفتار و گفتار شماست و هر کاری شما بکنید و هر چه بگویید، به زودی همان را از کودکتان دریافت خواهید کرد. برخورد خوب و خوشرفتاری شما با کودک به او یاد میدهد چطور با شما و دیگران رفتار کند. اگر شما دروغ بگویید، کودکتان هم شروع به دروغ گفتن خواهد کرد. اگر فردی خوشصحبت باشید، خواهید دید که فرزندتان هم شیرینزبان خواهد بود. فراموش نکنید که ثابتقدم بودن در رفتار خوب نیز ملاک است، یعنی اگر توقع دارید همیشه کودکتان راست بگوید، خودتان هم نباید یک بار راست بگویید و یک بار دروغ!
به بچهها کمک کنیم حرف بزنند، با ما صحبت کنند تا در آینده دچار انکارهای مختلف شخصیتی و خودسانسوری نشوند، آرزوها و بهشت کودکیشان همیشه همراهشان بماند و قربانی کنش و عملکردهای مداوم بازدارنده با اثرهای بد نباشند.
اکرم عبادی
1400-12-14استراتژیهای ساده ای وجود دارند که اگر به طور مداوم از آنها استفاده کنید کودک شما مهارتهای لازم برای تبدیل شدن به یک “شنونده خوب” را فرا می گیرد. فراموش نکنید که هیچگاه برای آموزش دادن به کودک زود نیست! ممکن است یک کودک در این سن نتواند به خوبی یک کودک ۵ ساله به حرفهای شما گوش بدهد اما باز هم می تواند تا حد زیادی حرف شنوی داشته باشد. 1_برای حرف زدن با کودک، همسطح او قرار بگیرید
همه پدر و مادرها دیر یا زود می فهمند که حرف زدن با کودک در حالتی که مثلا شما ایستاده اید و او روی زمین نشسته است به ندرت اثر مناسب را بر کودک می گذارد.
البته اگر شما از یک اتاق دیگر شروع به حرف یا داد زدن بکنید نتیجه کمتری خواهید گرفت! جلوی کودک روی زمین بنشینید یا او را بغل کنید تا بتوانید مستقیما در چشمانش نگاه کرده و توجهش را به خودتان جلب کنید. 2_واضح و روشن حرف بزنید
حرف خود را واضح، ساده و مقتدرانه بگویید. اگر شما حرف زدن درباره یک موضوع را بیش از حد کش بدهید، کودک چندان توجه نخواهد کرد. اگر کلمات زیادی را استفاده کنید کودک نمی تواند به راحتی مفهوم حرفهای شما را بفهمد: «هوای بیرون واقعا سرد است. تو هم اخیرا مریض بوده ای.
پس باید قبل از اینکه به فروشگاه برویم ژاکت خودت را بپوشی». برعکس یک جمله مانند: «باید ژاکتت را بپوشی» صریح و روشن است. در صورتی که کودک شما گزینه دیگری ندارد و تنها می تواند کار مورد نظر شما را انجام دهد بهتر است جمله خود را به صورت سوالی مطرح نکنید؛ بعنوان مثال «وقتشه که توی صندلی ات توی ماشین بشینی» بسیار بهتر است از اینکه بگوئید «بیا بشین توی ماشین، باشه عزیزم؟».3_حرف خودتان را اجرا کنید؛ سریع!
برای کودک روشن کنید که دقیقا آنچه را گفته اید اجرا خواهید کرد؛ و تهدید یا قولی ندهید که نتوانید آن را اجرا کنید. مثلا اگر به کودک دوساله خود می گویید: «تو باید هنگام شام شیر هم بخوری» پنج دقیقه بعد حرفتان را عوض نکنید و مثلا آب میوه را به جای شیر پیشنهاد ندهید.
اگر به او اخطار دادید که «اگر برادرت را بزنی باید نیم ساعت داخل اتاقت بمانی» هنگامی که او این کار را کرد واقعا او را برای نیم ساعت به اتاقش بفرستید. اطمینان حاصل کنید که همسر شما نیز کارهایتان را تائید کرده و به تصمیماتتان احترام می گذارد تا احیانا کار همدیگر را تخریب نکنید.4_پیام و حرف خود را مجددا تقویت کنید
در اغلب موارد بهتر است که با انجام برخی کارهای عملی، خصوصا هنگامی که می خواهید کودکتان را از انجام دادن کاری که برایش جذاب است منصرف کنید، حرف و پیام خود را تقویت کنید.
مثلا بگویید: «وقت خواب است!» سپس از یک اشاره بصری (کلید چراغ را خاموش و روشن کردن) یک اشاره فیزیکی (یک دست را روی شانه اش بگذارید و به آرامی او را از طرف عروسکش به سمت خودتان متوجه کنید) یا هدایت او به سمت اتاق خواب (او را به طرف اتاق خواب ببرید، پرده ها را بکشید و بالش را آماده کنید) استفاده کنید.5_اخطار بدهید
قبل از اینکه تغییری در وضعیت یا موقعیت او بدهید یا قبل از اینکه بخواهید کار خاصی انجام بدهید به او اخطار بدهید تا متوجه شود، خصوصا اگر مشغول بازی با عروسک یا دوستش است. مثلا پیش از ترک خانه به او بگویید: «ما باید چند دقیقه دیگر برویم. وقتی صدایت کردم باید لوازم نقاشی را جمع کنی و دستهایت را بشویی».6_او را تشویق کنید و به او انگیزه بدهید
داد و بیداد کردن و دستور دادن ممکن است در برخی کودکان موجب شود که حرفهای شما را گوش بدهند، اما هیچ کدام از آنها از این کار خوششان نمی آید. اکثر کودکان وقتی بهترین پاسخ را به درخواستهای شما می دهند که با بامزگی و خوش اخلاقی با آنها برخورد کنید.7_سعی کنید دستورات واقع بینانه به او بدهید
اگر شما به یک بچه دو ساله بگویید که اسباب بازیهایش را جمع کند او به اطراف اتاق نگاهی می اندازد و یک جواب سربالا می دهد: خوب دیگه، اَُه! در عوض یک کار مشخص را به او واگذار کنید. مثلا اول بگویید که بلوکهای زردرنگ را جمع کند سپس این کار را به یک بازی تبدیل کنید: «حالا بلوکهای آبی رنگ را جمع کن».8_فتار خوب را برای او الگوسازی کنید
کودکان خردسال اگر ببینند که شما با دقت و به خوبی به حرفهای آنها گوش می دهید، آنها نیز حرف شنوی را بهتر یاد می گیرند. سعی کنید عادت کنید که با همان احترامی که به بزرگترها می گذارید به حرفهای کودک خود توجه کنید.
ساراخسروی
1400-11-01ارتباط درست برقرار کردن بافرزند هنر خیلی ارزشمندیه.ب خصوص تاثیر گذار در شخصیت و طرز فکر کودک هست.
والدین باید برای این موضوع هم خیلی وقت بزارن ک اطلاعات بدست بیارن و خودشون رو برای یک والد خوب بودن پرورش بدن و هم در رابطه با برخورد با کودک صبر و حوصله ب خرج بدن
تا کودک هم از رابطه ای ک با والدینش داره راضی باشه
طاهره رجبعلیان
1400-10-28به نظر من بهترین راهکار برای اینکه کودک حرف والدین را گوش دهد این است که در ابتدا والدین باید مهارت ارتباطی که شامل خوب حرف زدن و گوش دادن را خود بیاموزند چون بچه ها به طور طبیعی مخالف گوش دادن نیستند این والدین هستند که باید بدانند که نحوه گوش دادن فرزند در هر سنی فرق میکند لذا درابتدا باید خوب حرف زدن را یاد گرفت تا خوب گوش کردن در امتداد او بیاید.لذا بالاتر دوست دارید فرزندی دانا و حرف گوش کن داشته باشید پس باید خود یک الگو خوب برای فرزندان باشید خوب گوش کنید و خوب حرف بزنید
پیرحیاتی
1400-10-27برای ارتباط خوب با کودک باید به قدر کافی زمان به گفتگوی خودمان اختصاص بدهیم. سراپا گوش باشیم. از جملههای مثبت استفاده کنیم. ارتباط چشمی را فراموش نکنیم. کودک را تهدید نکنیم. احساس ارزشمندبودن کودک را تقویت کنیم و …
اینگونه میتوانیم به یک ارتباط خوب بین خود و کودک امیدوار باشیم.
دریا پوراحمد اقدم
1400-10-27با عرض سلام
ارتباط با کودک از همان ابتدای رشد مهم ترین کاریشت که والدین باید انرا به نحو احسنت انجام دهند.والدین با ارتباط و همدلی با کودک خود این اعتماد به نفس را به انها میدهند تا اینده ای موفق برای خود بسازند.
به نظر من چون هر کودکی در فضای خاصی زندگی و رشد میکند،مراجعه به مشاور و روانشناس میتواند بهترین گزینه باشد تا باتوجه به روحیات کودک و تجربیات مشاور بهترین راه کار برای این موضوع ارائه شود
شقايق خادمي
1400-10-27باسلام خدمت شما
كتاب بسيارعالي بود
حرف زدن و بحث كردن با كودك نياز به مهارت دارد زيرا كودكان در خانه از نحوه برحورد والدين شخصيتشان شكل ميگيرد و چه بسا تربيت والدين در سرنوشت كودك بسيار نقش مهم و اساسي دارد
سینا رحمن زاده
1400-10-27چطور با بچه ها حرف بزنیم تا به حذف هایمان گوش بدهند :
از آنجایی که بر قرار کردن یک ارتباط هر چند ساده با یک کودک سخت است و نیازمند مهارت و زیرکی است باید کنترل شده باشد زیرا کودکان در این سن به سرعت نکات و رفتار در ذهنشان ثبت می شود و الگو برداری میکنند.
بنابراین والدین باید برای فرزند خویش بهترین الگوی رفتاری باشد و دقت و توجه زیادی نسبت به رفتارهای خود داشته باشند تا در نهایت آینده ساز جامعه ی خود را به بهترین نحو ممکن تربیت کنند.
با کودکان باید با زبان خودشان محبت کرد.
افسانه شیبانی
1400-10-27با عرض سلام و درود.
به نظر من ارتباط برقرار کردن با کودک بسیار مهارت میخواد چرا که کودکان سخت ارتباط برقرار میکنند و اینکه بعد ارتباط بسیار سریع از او تقلید میکنند بنابراین والدین باید بهترین الگو رفتار برای فرزندشان باشند و به او بسیار توجه کنند و با ملایمت و با زبان کودکانه با او حرف بزنند و همچنین سعی کنند از کودکی اعتماد به نفس کودک را تقویت تا در آینده فرد نمونه و موفقی باشد.
F.Shahcheragh
1400-10-27سلام.
زمان صحبت کردن با بچه ها به چه نکاتی باید توجه کنیم؟ارتباط چشمی برقرار کنید سپس صحبت کنید
هنگام صحبت با کودک باید هم سطح با او شوید و در چشمان او نگاه کنید.
اسم کودکتان را صدا بزنید
برای آغاز صحبت با کودک یا درخواست انجام کاری از او با صدا زدن اسم او شروع کنید.
هنگام صحبت با کودک صریح باشید
برای اینکه کودک به خوبی به شما گوش دهد یک قانون ساده وجود دارد؛ از همان ابتدا سر اصل مطلب بروید و از تک جملات استفاده کنید
وقتی مشغول گفتگو با کودکان هستید، از عبارات ساده و قابل فهم استفاده کنید
از کودک بخواهید درخواست شما را بار دیگر تکرار کند
اگر قادر به تکرار آن نبود، یعنی طولانی یا پیچیده بوده است.
وقت صحبت با کودک درخواستی کنید که نتواند رد کند
اگر درخواستی که از کودک دارید را با یک دلیلی که به نفع اوست بیان کنید، به احتمال زیاد درخواست شما رد نخواهد شد.
هنگام صحبت کردن با کودکان مثبت باشید و از جملات مثبت استفاده کنید.
جملات دستوری را با من میخواهم آغاز کنید
هنگام صحبت با کودک از جملات اگر، سپس استفاده کنید
به کودکان حق انتخاب دهید
به سن و میزان فهم کودک هنگام صحبت کردن با او توجه کنید
لحاظ اجتماعی به درستی با کودک خود صحبت کنیم
ابتدا کودک را ارام کنید سپس صحبت کنید.
باصحبت کودک را ارام کنید
مهدیه ملامحمد خوانساری
1400-10-27سلام و تشکر بابت این کتاب و من بسیار خودم روی یک موضوع نظر قاطعی دارم و اون نوع لحن حرف زدنمون است.لحن حرف زدن ما اثر مشخصی با یادگیری حرف زدن کودکمون داره. اگر با کودکی که پرخاشگری میکنه یا مدام ناله میکنه که بچههای نوپا بر حسب طبیعتشان این رفتار رو خواهند داشت، با لحنی تند و پرخاشگر صحبت کنیم، نتیجه ی کار مشخصه، اوضاع فقط بدتر خواهد شد! پس وقتی کودک آروم شد با اون حرف بزنیم و راهکارهای برخورد با ناله کردن کودکمان رو پیدا کنیم. همچنین بالا و پایین شدن تن صدای ما باید بسیار هماهنگ و متناسب با موقعیت باشه، پس اگر همیشه با داد و فریاد حرف میزنیم باید این عادت را ترک کنیم چون شاید فرزندمون هم به ما نگاه میکنه و کار ما رو تقلید کرده.
زینب طاهری فولادی
1400-10-27باسلام ببینید صحبت کردن با فرزند در هر سنی روش خاص خودش را دارد مثلا در کودکی باید با دقت ب آنها گوش داد. کودک را درک کرد و ب او عشق ورزید و رفتار هایشان را باید با سرکشی های لازم اصلاح کنیم بدون اینکه این سرکشی ها روی شخصیت ان ها تاثیر بگذارد و زبان خوش خیلی تاثیر دارد روی حرف شنوی فرزند مثلا بجای جمله دستوری نمیتونی تو خونه گل بازی کنی بگیم میتونی تو کوچه گل بازی کنی
کوثر درویش خادم
1400-10-27با عرض سلام .
کودکان از والدین یا کسی که بیشتر تایمش را با او می گذراند بسیار تقلید می کنند پس نحوه برخورد با کودک و ارتباط برقرار کردن با او بسیار مهم است . برای کودکان باید تایم زیادی گذاشت و به خواسته ها و حرفاش توجه کرد و با همان لحن بچه گانه کودک با او حرف زد در واقع هر الگو یا رفتاری که از کودک انتظار داریم داشته باشه اول خودمان در برخورد با او باید آن الگو یا رفتار را رعایت کنیم که ملکه ذهن او شود و انجام دهد
فاطمه انوری
1400-10-26با سلام
ممنون از معرفی این کتاب.
ارتباط برقرار کردن والدین با فرزندانشان در هرسنی نیازمند مهارت میباشد.حتی در فهمیدن احساسات و علایق .
با بیان جملات مثبت و انرژی بخش به فرزندانمان به انها انگیزه و عزت نفس میدهیم و انها میتوانند با اعتماد به نفس در جامعه حضور پیداکنند.این کتاب برای پدر ها بسیار مناسب هست که وقت کمتری را با فرزندانشان سپری میکنند.