چگونه با بچه ها صحبت کنم تاثیر داشته باشه؟ + 30 روش موثر + معرفی کتاب

تیم تولید محتوا کلینیک روانشناسی جان زیبا
با نظارت دکتر منصوره نیکوگفتار

زوجی جوان که دو نوزادشان روی تخت دراز کشیده اند و با خوشحالی به نوزادشان نگاه میکنند
اگر بارها جمله‌ای را تکرار می‌کنید و باز هم فرزندتان واکنشی نشان نمی‌دهد، احتمالاً اولین فکری که به ذهن می‌رسد این است که «چرا بچه‌ام به حرفم گوش نمی‌دهد؟». اما گوش دادن کودک فقط به اطاعت یا لجبازی مربوط نیست. سن، خستگی، گرسنگی، میزان توجه، نحوه بیان درخواست، هیجان کودک، توانایی زبانی و حتی شرایط رشدی می‌توانند روی پاسخ او اثر بگذارند.کتاب «چطور با بچه‌ها حرف بزنیم تا به حرف‌هایمان گوش بدهند و چطور گوش بدهیم تا بچه‌ها با ما حرف بزنند» نوشته آدل فابر و الین مازلیش، یکی از شناخته‌شده‌ترین کتاب‌های عمومی در حوزه ارتباط والد و کودک است. بسیاری از پیشنهادهای آن، مانند گوش دادن فعال، نام‌گذاری احساسات، پیام کوتاه، تشویق توصیفی و دادن حق انتخاب، با اصول امروزی ارتباط مثبت با کودک هم‌راستا هستند؛ با این حال کتاب جای ارزیابی تخصصی کودک یا راهنمای درمانی فردی را نمی‌گیرد.

اگر مشکل شما فقط یک موقعیت روزمره نیست و درباره رفتار، هیجان یا رشد فرزندتان نگرانی گسترده‌تری دارید، راهنمای جامع مشاوره کودک و نوجوان توضیح می‌دهد چه نشانه‌هایی نیاز به بررسی بیشتری دارند و نقش والدین در درمان چیست.

برای بهتر حرف زدن با فرزندتان راهنمای عملی می‌خواهید؟

مشکل را می‌شناسید، اما نمی‌دانید کدام روش ارتباطی برای سن کودک مناسب‌تر است؟

اگر بیشتر به راهنمایی درباره لحن، قوانین، تشویق یا نحوه بیان درخواست نیاز دارید، می‌توانید ابتدا راهنمای مشاوره کودک را مرور کنید یا برای راهنمایی اجرایی با کلینیک تماس بگیرید.

معرفی کتاب «چطور با بچه‌ها حرف بزنیم»

نویسندگان آدل فابر و الین مازلیش
ترجمه نسخه معرفی‌شده شیرین یزدانی
ناشر نسخه معرفی‌شده ارمغان گیلار
نوبت چاپ دوم، ۱۳۹۲
تعداد صفحات ۱۹۲ صفحه

هسته اصلی کتاب ساده است: قبل از اینکه از کودک انتظار همکاری داشته باشیم، باید تلاش کنیم تجربه او را بفهمیم. نویسندگان به والدین پیشنهاد می‌کنند به جای سخنرانی طولانی، تهدید، مقایسه یا برچسب‌زدن، از زبان توصیفی، همدلی، انتخاب‌های محدود، پیام کوتاه و تشویق دقیق استفاده کنند.

نکته مهم این است که این کتاب یک راهنمای عمومی فرزندپروری است، نه یک دستورالعمل درمانی برای همه کودکان. سن، خلق‌وخو، توانایی زبانی، ADHD، اوتیسم، مشکلات شنوایی یا شرایط خانوادگی می‌توانند تعیین کنند چه روشی برای یک کودک مناسب‌تر است.

روانشناس کودک در حال بازی و گفت‌وگو با کودک برای ایجاد ارتباط امن
برای بعضی کودکان، بازی و فعالیت مشترک مسیر طبیعی‌تری برای ارتباط است تا یک گفت‌وگوی رسمی و طولانی.

چرا بچه‌ها به حرف ما گوش نمی‌دهند؟

گوش ندادن همیشه به معنای نافرمانی عمدی نیست. پیش از تکرار دستور یا بالا بردن صدا، چند احتمال را بررسی کنید:

  • پیام را نشنیده است: کودک درگیر بازی، تلویزیون یا محرک دیگری است.
  • دستور طولانی است: چند کار پشت سر هم برای سن کودک دشوار است.
  • زمان مناسب نیست: خستگی، گرسنگی یا هیجان شدید تمرکز را کم می‌کند.
  • انتظار متناسب با سن نیست: توانایی خودکنترلی کودک هنوز در حال رشد است.
  • پیام مبهم است: «خوب باش» یا «مرتب باش» دقیقاً نمی‌گوید چه کاری باید انجام شود.
  • رابطه به جنگ قدرت تبدیل شده است: کودک بیشتر از خود درخواست، به لحن یا فشار واکنش نشان می‌دهد.
  • مشکل توجه، زبان، شنوایی یا رشد وجود دارد: اگر مسئله در خانه و مدرسه تکرار می‌شود، ارزیابی می‌تواند لازم باشد.

CDC نیز تأکید می‌کند رابطه مثبت والد و کودک، دستورهای روشن و متناسب با سن و توجه به رفتار مطلوب، از پایه‌های افزایش همکاری کودک هستند.

۳۰ روش مؤثر برای اینکه با بچه‌ها بهتر صحبت کنیم

۱. ابتدا توجه کودک را جلب کنید

قبل از شروع درخواست، نام کودک را صدا کنید و مطمئن شوید متوجه حضور شما شده است. از اتاق دیگر چند دستور پشت سر هم ندهید.

۲. در سطح کودک قرار بگیرید

برای کودک خردسال می‌توانید خم شوید یا کنار او بنشینید. این کار معمولاً گفت‌وگو را آرام‌تر می‌کند و نیاز به بلند کردن صدا را کاهش می‌دهد.

۳. تماس چشمی را تحمیل نکنید

تماس چشمی می‌تواند نشانه توجه باشد، اما همه کودکان با نگاه مستقیم راحت نیستند؛ به‌ویژه بعضی کودکان دارای حساسیت حسی یا تفاوت‌های رشدی. هدف، توجه و ارتباط است نه مجبور کردن کودک به نگاه کردن.

۴. عوامل حواس‌پرتی را کم کنید

برای گفت‌وگوی مهم، تلویزیون یا صدای اضافی را کم کنید و خودتان نیز تلفن همراه را کنار بگذارید.

۵. درخواست را کوتاه و روشن بگویید

به جای «چند بار گفتم اتاقت را جمع کن، لباس‌ها را بردار، کیف را آماده کن و بعد بیا»، یک درخواست مشخص بدهید: «لطفاً لباس‌ها را داخل سبد بگذار.»

۶. هر بار یک یا دو مرحله بدهید

برای کودک کم‌سن، چند دستور پشت سر هم ممکن است دشوار باشد. بعد از انجام مرحله اول، مرحله بعد را بگویید.

۷. از کلمات متناسب با سن استفاده کنید

هرچه کودک کوچک‌تر است، جمله کوتاه‌تر و عینی‌تر باشد. مفاهیمی مثل «مسئولیت‌پذیر باش» برای کودک خردسال به اندازه «مدادت را داخل جامدادی بگذار» روشن نیست.

۸. زمان مناسب را انتخاب کنید

اگر کودک به‌شدت عصبانی، گرسنه یا خسته است، ابتدا نیاز فوری را مدیریت کنید و بعد درباره موضوع مهم حرف بزنید.

۹. قبل از نصیحت، گوش بدهید

گاهی کودک دنبال راه‌حل نیست؛ می‌خواهد شنیده شود. می‌توانید بپرسید: «می‌خواهی فقط گوش بدهم یا با هم راه‌حل پیدا کنیم؟»

۱۰. احساس کودک را نام‌گذاری کنید

مثلاً بگویید: «فکر کنم ناراحتی چون بازی تمام شد.» نام‌گذاری احساس به معنای تأیید همه رفتارها نیست.

۱۱. احساس را بپذیرید، رفتار را مرزبندی کنید

«می‌فهمم خیلی عصبانی هستی؛ اما زدن آدم‌ها مجاز نیست.» این جمله همدلی و حد را هم‌زمان نگه می‌دارد.

۱۲. رفتار را توصیف کنید، شخصیت را نه

به جای «تو بی‌مسئولیتی» بگویید: «کتاب‌ها هنوز روی زمین هستند.» برچسب شخصیت معمولاً دفاع کودک را بیشتر می‌کند.

۱۳. انتخاب محدود و واقعی بدهید

«اول مسواک می‌زنی یا اول لباس خواب می‌پوشی؟» انتخاب باید هر دو گزینه قابل قبول باشند.

۱۴. دلیل کوتاه ارائه دهید

«روی پله نمی‌دویم چون ممکن است زمین بخوریم.» توضیح مختصر معمولاً از سخنرانی طولانی مؤثرتر است.

۱۵. از پیام «من» استفاده کنید

«وقتی وسط صحبت صدای تلویزیون خیلی بلند است، نمی‌توانم حرفت را بشنوم.» این زبان کمتر از سرزنش شخصیتی استفاده می‌کند.

۱۶. از مقایسه با خواهر، برادر یا همسالان پرهیز کنید

مقایسه معمولاً مهارت موردنظر را آموزش نمی‌دهد و ممکن است حس ناکافی بودن یا رقابت ایجاد کند.

۱۷. تشویق را دقیق کنید

به جای «آفرین پسر خوب»، بگویید: «دیدم بدون اینکه یادآوری کنم اسباب‌بازی‌ها را داخل جعبه گذاشتی.» CDC نیز تشویق مشخص یا labeled praise را مؤثرتر از تحسین مبهم می‌داند.

۱۸. تلاش را هم ببینید، نه فقط نتیجه را

«دیدم سه بار تلاش کردی بند کفشت را ببندی.» این نوع بازخورد به کودک کمک می‌کند رفتار و تلاش مشخص خود را ببیند.

۱۹. رفتار مناسب را هنگام وقوع تقویت کنید

اگر کودک آرام منتظر مانده یا همکاری کرده، همان زمان بازخورد مثبت بدهید؛ فقط هنگام رفتار نامطلوب به او توجه نکنید.

۲۰. قوانین کم، روشن و قابل پیش‌بینی داشته باشید

قانونی که امروز اجرا می‌شود و فردا نادیده گرفته می‌شود، برای کودک گیج‌کننده است. قوانین اصلی خانه را محدود و واضح نگه دارید.

۲۱. از پیامد منطقی و ایمن استفاده کنید

«اگر مداد روی دیوار کشیده شده، با هم برای تمیز کردنش اقدام می‌کنیم.» پیامد باید مرتبط، قابل پیش‌بینی و متناسب با سن باشد؛ نه تحقیرآمیز یا خطرناک.

۲۲. کودک را در حل مسئله شریک کنید

بپرسید: «هر روز صبح برای آماده شدن دیر می‌کنیم؛ چه چیزی می‌تواند کمک کند؟» مشارکت کودک می‌تواند همکاری را افزایش دهد.

۲۳. برای بعضی پیام‌ها از تصویر یا یادداشت استفاده کنید

جدول تصویری صبحگاهی، تصویر مراحل مسواک یا یک یادداشت کوتاه برای کودک مدرسه‌ای می‌تواند از تکرار شفاهی دائمی کم کند.

۲۴. روتین قابل پیش‌بینی بسازید

روال خواب، تکلیف، جمع کردن وسایل یا خروج از خانه باعث می‌شود هر کار به مذاکره تازه تبدیل نشود.

۲۵. از بازی و داستان کمک بگیرید

برای کودکان کوچک، بازی نقش و داستان کوتاه می‌تواند مفهوم نوبت، همدلی یا مراقبت از وسایل را ملموس‌تر کند.

۲۶. اجازه دهید بعضی کارها را خودش انجام دهد

اگر همیشه پیش از کودک دخالت کنیم، فرصت تمرین استقلال کم می‌شود. در کارهای ایمن و متناسب با سن، زمان بیشتری برای تلاش بدهید.

۲۷. به جای پاسخ فوری، سؤال راهنما بپرسید

«فکر می‌کنی برای اینکه برجت نیفتد چه کاری می‌توانی امتحان کنی؟» این روش مهارت حل مسئله را تقویت می‌کند.

۲۸. خودتان الگوی نحوه حرف زدن باشید

کودک فقط از توصیه شما یاد نمی‌گیرد؛ لحن شما هنگام اختلاف با همسر، راننده، فروشنده یا خود کودک نیز مدل ارتباطی اوست.

۲۹. اگر کنترل خود را از دست دادید، ترمیم کنید

«من داد زدم و این روش مناسبی برای حرف زدن نبود. عصبانی بودم، اما مسئول رفتارم هستم.» عذرخواهی والد اقتدار را از بین نمی‌برد؛ مسئولیت‌پذیری را مدل‌سازی می‌کند.

۳۰. وقتی مشکل ادامه‌دار است، علت را ارزیابی کنید

اگر کودک در خانه و مدرسه دائماً دستورها را نمی‌شنود یا نمی‌تواند دنبال کند، بررسی شنوایی، زبان، توجه، اضطراب، ADHD یا سایر عوامل می‌تواند لازم باشد. همه مشکلات ارتباطی با «قاطع‌تر صحبت کردن» حل نمی‌شوند.

اگر فرزندتان وارد نوجوانی شده و چالش اصلی به استقلال، حریم خصوصی و اختلاف نسل‌ها مربوط است، مقاله راهکارهای ارتباط شفاف با نوجوان نکات متناسب‌تری با این مرحله رشدی ارائه می‌دهد.

چگونه به احساسات کودک گوش بدهیم؟

یکی از پیام‌های اصلی کتاب این است که کودک قبل از راه‌حل، به درک شدن نیاز دارد. در عمل، گوش دادن همدلانه می‌تواند شامل این مراحل باشد:

  1. صحبت کودک را تا حد امکان قطع نکنید.
  2. با جمله‌ای کوتاه برداشت خود را بازگو کنید.
  3. احساس احتمالی را نام ببرید، اما آن را به کودک تحمیل نکنید.
  4. قبل از ارائه راه‌حل بپرسید آیا کمک می‌خواهد یا فقط می‌خواهد شنیده شود.

مثال: کودک می‌گوید: «دیگه با آرین بازی نمی‌کنم، خیلی بدجنسه.» به جای «بی‌خیال، فردا آشتی می‌کنید» می‌توانید بگویید: «به نظر می‌رسه خیلی از کاری که کرد ناراحت شدی. می‌خوای برام بگی چه اتفاقی افتاد؟»

همدلی به معنای موافقت با همه برداشت‌های کودک نیست. شما می‌توانید احساس او را بپذیرید و در عین حال رفتار را مرزبندی کنید.

برای موضوعات حساس‌تر مانند بدن، حریم خصوصی و کنجکاوی جنسی، نحوه پاسخ باید با سن کودک هماهنگ باشد. راهنمای پاسخ آگاهانه به سؤال‌های جنسی کودکان نمونه‌های مناسب‌تری برای این گفت‌وگوها ارائه می‌دهد.

والدین در جلسه راهنمایی با روانشناس کودک برای بهبود رابطه والد و فرزند
در بسیاری از مراجعات کودک، بخشی از کار درمانگر آموزش و راهنمایی والدین درباره ارتباط، مرزها و پاسخ به رفتار است.

گوش ندادن طبیعی سن است یا مسئله‌ای بیشتر؟

هنوز نمی‌دانید مقاومت فرزندتان اصلاً نیاز به بررسی تخصصی دارد یا نه؟

اگر کودک گاهی همکاری نمی‌کند و نمی‌دانید مسئله از سن، خستگی، نحوه درخواست یا عامل دیگری است، ارزیابی اولیه رایگان کمک می‌کند قبل از رزرو جلسه مشخص شود آیا مراجعه لازم است.

جایگزین تنبیه چیست؟

عبارت «به جای تنبیه» گاهی اشتباه برداشت می‌شود؛ انگار کودک نباید هیچ پیامدی برای رفتار خود داشته باشد. هدف فرزندپروری مثبت حذف قانون و پیامد نیست. کودک به مرز روشن، ثبات و پیامدهای قابل پیش‌بینی نیاز دارد.

تفاوت اصلی میان تنبیه تحقیرآمیز یا خشن و انضباط آموزشی است. فریاد، تهدید، توهین و تنبیه بدنی مهارت جایگزین را به کودک یاد نمی‌دهند. در مقابل می‌توان:

  • رفتار مورد انتظار را روشن گفت.
  • انتخاب محدود و واقعی داد.
  • از پیامد منطقی و مرتبط استفاده کرد.
  • فرصت جبران ایجاد کرد.
  • رفتار مناسب را سریع و مشخص تشویق کرد.
  • قانون را با ثبات اجرا کرد.

مثال: اگر کودک اسباب‌بازی را عمداً پرتاب می‌کند، می‌توانید بگویید: «اسباب‌بازی برای بازی کردن است، نه پرتاب به آدم‌ها. اگر دوباره پرتاب شود، برای مدتی کنار گذاشته می‌شود.» پیامد باید روشن، محدود و قابل اجرا باشد.

CDC در راهنماهای والدگری خود نیز بر دستورهای واضح، تشویق مشخص، قوانین خانوادگی و پیامدهای مرتبط و قابل پیش‌بینی تأکید می‌کند.

تشویق و تعریف چگونه مؤثرتر می‌شود؟

تحسین دقیق معمولاً اطلاعات بیشتری از «آفرین» ساده به کودک می‌دهد. به جای تعریف از هویت کودک، رفتار یا تلاش مشخص را توصیف کنید:

  • «دیدم با اینکه سخت بود، دوباره امتحان کردی.»
  • «ممنون که بعد از بازی ماشین‌ها را جمع کردی.»
  • «وقتی دوستت حرف می‌زد صبر کردی تا حرفش تمام شود.»

این روش به کودک کمک می‌کند بفهمد دقیقاً کدام رفتار ارزشمند بوده است. راهنمای CDC نیز specific praise یا تشویق مشخص را برای تقویت رفتار مطلوب توصیه می‌کند.

چگونه استقلال و مسئولیت‌پذیری کودک را تقویت کنیم؟

استقلال یعنی کودک متناسب با سن خود فرصت انتخاب، تلاش و تجربه پیامد تصمیم‌هایش را داشته باشد. والد هنوز مسئول ایمنی و مرزبندی است، اما لازم نیست همه مشکلات را پیش از کودک حل کند.

  • انتخاب‌های محدود و متناسب با سن بدهید.
  • کارهای خانه را به وظایف کوچک تقسیم کنید.
  • به جای انجام فوری کار، کمی فرصت تلاش بدهید.
  • بعد از اشتباه، درباره راه جبران صحبت کنید.
  • برای تصمیم‌های ایمن از کودک ایده بخواهید.

اگر می‌خواهید درباره نقش والدین در رشد استقلال، مسئولیت و محیط حمایتی بیشتر بخوانید، مقاله اصول فرزندپروری و آمادگی والدین مطلب مکمل مناسبی است.

نحوه حرف زدن با کودک در سنین مختلف

کودک نوپا و پیش‌دبستانی

جمله‌های کوتاه، درخواست یک‌مرحله‌ای، روتین، تصویر، بازی و تشویق فوری معمولاً کاربرد بیشتری دارند. انتظار خودکنترلی طولانی یا توضیح منطقی پیچیده واقع‌بینانه نیست.

سن دبستان

می‌توانید دلیل قوانین را بیشتر توضیح دهید، از کودک برای حل مسئله ایده بخواهید و مسئولیت‌های مشخص‌تری بدهید. همچنان پیام‌ها باید روشن و عملی باشند.

نوجوان

در نوجوانی، احترام به حریم خصوصی و استقلال اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. دستور مستقیم برای همه موضوعات معمولاً به مقاومت بیشتری منجر می‌شود. گفت‌وگو، مذاکره درباره قوانین و شنیدن دیدگاه نوجوان نقش پررنگ‌تری دارد.

برای این مرحله، مقاله بهبود رابطه والد و نوجوان به موضوع استقلال، تعارض و مرزبندی در سنین بالاتر می‌پردازد.

اشتباهات رایج والدین هنگام صحبت با کودک

  • داد زدن از اتاق دیگر و انتظار پاسخ فوری
  • دادن چند دستور هم‌زمان
  • تکرار دستور بدون پیامد روشن
  • برچسب‌هایی مثل «تنبل»، «لجباز» یا «بی‌مسئولیت»
  • مقایسه با خواهر، برادر یا همکلاسی
  • نصیحت فوری قبل از شنیدن احساس کودک
  • تهدیدی که والد قصد یا توان اجرای آن را ندارد
  • تغییر دائمی قوانین بر اساس حال والد
  • اصرار بر تماس چشمی یا تماس فیزیکی وقتی کودک با آن راحت نیست
  • انتظار همکاری کامل در زمان خستگی یا بحران هیجانی

اگر تعارض والد و فرزند بخشی از تنش گسترده‌تر در کل خانواده شده است، مقاله چه زمانی مشاوره خانواده لازم می‌شود؟ کمک می‌کند تشخیص دهید تمرکز فقط روی کودک کافی است یا کل تعامل خانوادگی باید بررسی شود.

چه زمانی بهتر است از روانشناس کودک کمک بگیریم؟

گاهی تغییر شیوه گفت‌وگو کافی است؛ اما اگر مشکل شدید، مداوم یا چندمحیطی باشد، بهتر است فقط به «گوش ندادن» نسبت داده نشود. مراجعه زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که:

  • پرخاشگری یا قشقرق‌ها شدید و خارج از انتظار سنی باشند.
  • کودک در خانه و مدرسه در دنبال کردن دستورها مشکل جدی داشته باشد.
  • اضطراب، ترس یا وابستگی شدید زندگی روزمره را محدود کند.
  • افت ناگهانی تحصیلی یا تمرکز دیده شود.
  • کودک به‌طور واضح از همسالان یا خانواده کناره‌گیری کند.
  • مشکل خواب، کابوس یا تغییر رفتاری بعد از یک رویداد مهم ادامه یابد.
  • والد و کودک تقریباً در همه موضوعات وارد جنگ قدرت شوند.
  • والد احساس کند دیگر نمی‌تواند بدون داد، تهدید یا تنبیه شدید شرایط را مدیریت کند.

صفحه مشاوره کودک حضوری و آنلاین روند ارزیابی، نقش والدین، شیوه انتخاب درمانگر و موضوعاتی را که در جلسات بررسی می‌شوند توضیح می‌دهد.

آیا لمس و تماس چشمی همیشه برای ارتباط با کودک مفید است؟

خیر. نسخه قبلی مقاله تماس چشمی مستقیم و لمس آرام را به‌صورت عمومی پیشنهاد می‌کرد. بهتر است این موارد به ترجیح و ویژگی کودک وابسته باشند. بعضی کودکان هنگام صحبت کردن راحت‌ترند که مستقیم نگاه نکنند و بعضی کودکان لمس ناگهانی را دوست ندارند. به‌جای اجبار، نشانه‌های راحتی کودک را دنبال کنید.

آیا هدف این است که کودک همیشه مطیع باشد؟

خیر. هدف ارتباط سالم، ساختن کودکی نیست که بدون فکر هر دستوری را اجرا کند. هدف این است که کودک بتواند قواعد ایمنی و خانوادگی را بفهمد، همکاری کند، احساسش را بیان کند، سؤال بپرسد، مرز سالم داشته باشد و به‌تدریج مسئولیت بیشتری بپذیرد.

این اصلاح در نسخه جدید مهم است، چون عبارت «فرزند مطیع» در نسخه قبلی می‌توانست هدف فرزندپروری را بیش از حد به اطاعت تقلیل دهد.

وقتی تعارض‌های روزانه به یک مشکل ثابت تبدیل شده‌اند

بی‌توجهی، پرخاشگری یا جنگ قدرت با فرزندتان ادامه‌دار شده است؟

اگر روش‌های عمومی را امتحان کرده‌اید و مشکل همچنان روی خانه، مدرسه یا رابطه شما با کودک اثر دارد، می‌توانید برای راهنمایی اختصاصی والدین و ارزیابی کودک نوبت رزرو کنید.

سؤالات متداول درباره حرف زدن با کودکان

چرا فرزندم وقتی با او حرف می‌زنم نگاهم نمی‌کند؟

نگاه نکردن همیشه به معنای بی‌احترامی یا گوش ندادن نیست. بعضی کودکان هنگام پردازش گفت‌وگو کمتر تماس چشمی دارند. اگر همراه با مشکلات ارتباطی یا رشدی دیگری است، ارزیابی متخصص می‌تواند مفید باشد.

چند بار باید یک درخواست را تکرار کنم؟

اگر همیشه مجبورید بارها تکرار کنید، بهتر است بررسی کنید آیا درخواست روشن بوده، کودک توجه داشته، توانایی انجام آن متناسب با سن بوده و پیامد مشخصی برای انجام ندادن وجود دارد یا خیر. تکرار بی‌پایان معمولاً به‌تنهایی مشکل را حل نمی‌کند.

وقتی کودک عصبانی است همان لحظه توضیح بدهم؟

در اوج هیجان، توانایی شنیدن و حل مسئله کمتر می‌شود. ابتدا ایمنی و آرام شدن مهم است؛ گفت‌وگوی آموزشی را می‌توان پس از کاهش تنش انجام داد.

آیا تشویق زیاد کودک را وابسته به تأیید می‌کند؟

تشویق وقتی دقیق و متعادل باشد می‌تواند رفتار مطلوب را روشن کند. بهتر است فقط به «تو خیلی باهوشی» تکیه نکنید و بیشتر تلاش، همکاری و رفتار مشخص را توصیف کنید.

آیا برای بدرفتاری کودک هیچ تنبیهی نباید وجود داشته باشد؟

انضباط و پیامد لازم‌اند؛ اما بهتر است پیامد مرتبط، روشن، متناسب با سن و بدون تحقیر یا خشونت باشد. هدف آموزش رفتار جایگزین است.

چطور با نوجوانی که حرف نمی‌زند ارتباط برقرار کنیم؟

اصرار و بازجویی معمولاً فاصله را بیشتر می‌کند. زمان‌های کم‌فشار، فعالیت مشترک، احترام به حریم خصوصی و سؤال‌های باز می‌توانند شروع بهتری باشند. اگر کناره‌گیری شدید یا همراه با افت عملکرد است، بررسی تخصصی مناسب است.

چه زمانی «گوش ندادن» می‌تواند نشانه ADHD باشد؟

بی‌توجهی یکی از نشانه‌های احتمالی ADHD است، اما یک رفتار به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست. علائم باید در بیش از یک محیط، متناسب با معیارهای رشدی و همراه با اختلال عملکرد بررسی شوند.

جمع‌بندی

پیام اصلی کتاب فابر و مازلیش همچنان کاربردی است: کودکان وقتی احساس می‌کنند شنیده و محترم شمرده می‌شوند، زمینه بهتری برای همکاری دارند. با این حال، نسخه به‌روز این مقاله تأکید می‌کند که هیچ تکنیکی برای همه سنین و همه کودکان یکسان نیست.

گفت‌وگوی مؤثر معمولاً از ترکیب چند اصل ساخته می‌شود: پیام روشن و کوتاه، گوش دادن فعال، نام‌گذاری احساس، قانون و پیامد قابل پیش‌بینی، تشویق مشخص و فرصت دادن برای استقلال. اگر باوجود تغییر روش ارتباط، مشکل شدید یا مداوم باقی مانده است، بهتر است علت‌های رشدی، هیجانی و خانوادگی نیز بررسی شوند.

منابع علمی به‌روز

Comments (120)

  1. عرفان شیخلر
    1400-10-26

    خب بنظر من حرف زدن با بچه ها روش خاص خودشو داره..اگه سرشون داد بزنی گریه میکنن و قهر میکنن اگه خیلی یواش آروم حرف بزنی کار خودشو میکنن…یه روش میانه بین این دو رو ما باید انتخاب کنیم که با ملایمت ولی جدی که کودک متوجه جدی بودن ما تو این موضوع بشه..و گاهی کودک خود رو با جایزه دادن به کاری وادار کنیم.مثلاً میگیم اگر اتاقت رو کامل بدون کمک جمع کنی حتما یه کادو خوب میگیری.و ما باید اون کادو رو بدیم تا اعتماد کودک خودمونو جلب کنیم

  2. فریما فضلی
    1400-10-26

    با عرض سلام واحترام
    بنظر بنده چون کودکان روحیه لطیفی دارند پس باید چارچوب خاصی را رعایت کنیم از جمله :
    1-به قدرکافی برای کودک زمان بگذاریم
    2-یک الگوی خوب برای کودک باشیم
    3-از جملات مثبت استفاده کنیم
    4-به طرز حرف زدن ولحنمان دقت کنیم
    5-کودکانه حرف نزنیم
    6-کودک راتهدید نکنیم
    7-از کودک تعریف کنیم
    موارد ذکر شده باعث میشوند که کودک احساس ارزشمند بودن کند و اعتماد به نفسش بالا برود

  3. Monire hamedi
    1400-10-26

    سلام. کودکان از بزرگتر های خود الگو برداری می‌کنند و از رفتار آنها تقلید می‌کنند بنابراین اولین راه این است که خودمان الگوی خوبی باشیم. در رابطه با حرف زدن با کودکان به طوری به حرف هایمان گوش دهند در درجه اول گوش دادن با دقت به حرف های آنهاست. گوش دادن کامل و با دقت به حرف های کودکان باعث تقویت اعتماد بنفس و احساس ارزشمندی در آنها می‌شود. دومین راه معمولا از کلمه نه و نکن و نفی استفاده نکنیم سعی کنیم کلمات مثبت بکار ببریم به طور کل کلمات و یا کارهایی که در کودک باعث احساس گناه می‌شود استفاده نکنیم و انجام ندهیم. مورد بعدی یه طور شفاف و واضح با کودک صحبت کنیم به طوری که حرف مارا بطور کامل و صحیح بفهمد و متوجه شود. به او حق انتخاب بدهیم و…

  4. فرانه رحیمی
    1400-10-26

    با سلام
    باید به نظرات و حرفه ها و سخنان کودکان گوش دهیم و به نظرات انها احترام بگذاریم و متاقبلا آنها حرف پدر و مادر را گوش دهند.

  5. فرانه رحیمی
    1400-10-26

    با سلام
    بسیار مطلب اموزنده و کاملا موافق مطالب بالا هستم .نگرش مثبت در زندگی به کودکان باعث افزایش اعتماد به نفس در انها می شود.

  6. الهه اطوی
    1400-10-26

    مطالب خیلی عالی بود من این متن رو چند بار خوندم ک ملکه ذهنم شود به نظر من هر زن و شوهری قبل از گرفتن تصمیم فرزند آوردن باید این تصمیم رو بگیرن ک این نکات رو درباره تربیت صحیح بچه یاد بگیرن

  7. فهیمه امینی
    1400-10-26

    ممنون از شما بابت این مطالب مفید،کودکان امانت های الهی در دستان ما هستند ،مهمانان کوچک منازل ما ،به کودکان گوش دهیم و برای کودکان هویت و احترام و ارزش قایل شویم همواره در مورد آنها مثبت اندیش باشیم و نقاط قوتشان آن را ببینیم

  8. یگانه ایرانبخش
    1400-10-26

    باعرض سلام و ادب
    از نظرمن بچه ها همانگونه ک باهاشون رفتار بشه با والدینشون رفتار میکنن
    این خود والدین ک در مرحله اول احترام و توجه و رفتار خوب ب کودکانشون اموزش می دهند
    ان ها می توانن مرحله اول
    ب عواطف کوچولوهاشون توجه کنن بهشون نشون بدن ک براشون مهم هست
    مرحله دوم ب کوچولوها قدرت انتخاب بدیم مثلا بزار رنگ لباسش خودش انتخاب کن بهشون نشون بدید ک نظر اونا براتون مهمه
    مرحله بعدی این ک عشق و علاقتونن بهشون نشون بدید با کلامت خوب با نوازش کردن با محبت باهاشون رفتارکردن
    مرحله اخر از نطر من خیلی مهمه عصبانیتون در مقابل کوچولوها کنترل کنید وقتی ی اشتباه می کننن سرزنشون نکنید تو جمع باهاشون تندی نکنید می تونید با پاداش به کادخوبشون وقتی کار بدی میکنن با منع کردنشون از اون پاداش متوجه اشتباهاتشون کنید
    در اخر کودکان همانگونه ک باهاشون رفتار میشه رفتار میکنن پس مواظب رفتارمون باشیم

  9. ساراخسروی نژاد
    1400-10-26

    موضوع اصلی این هست ک شخص احساس نکنه مادر و یا پدر مقابل اون ها قرار داره بلکه حس کنه اصطلاحا در یک تیم هستن.و زمان چالش ها،بازی ها،پیشنهادات و دورهمی ها درواقع با والدینش ب عنوان دوست مشورت کنه.
    فرزند باید متوجه بشه ک از سمت مارر و پدر داره درک میشه و قرار نیست چیزی بر اون تحمیل بشه.
    علایق و سلایق کودک ب شدت باید برای والد مهم باشه
    و بنظرم والد اگر در زمینه رفتار با فرزند مطالعه داشته باشه قطعاااا بسیاری از مشکلات حل میشه

  10. محمد مهدی یازرلو
    1400-10-26

    راستش رو بخواید وقتی میبینیم که با مطالعه‌ای در حد نهایت ۳۰ دقیقه چقدر نکات ارزشمند رو دریافت می کنیم تعجب می‌کنم. تعجب از اینکه گاهی اوقات از یک سری کار های ساده مثل این کار هم دریغ می‌کنیم. البته ممکنه تمام این موارد به درد همه نخوره اما قطعا خیلی می تونه الهام بخش باشه و حتی نقاط ضعفی که در طی رفتار هایی که با کودک خود و یا حتی کودک دیگران داشتیم رو متوجه بشیم.
    در انتها هم همانطور که دیگر دوستان هم اشاره کردن یکی از بهترین کارها آگاه سازی والدین از همین نکات به ظاهر ساده اما ارزشمند هست. که سایت شما می تونه یکی از منابع بسیار خوب در این زمینه باشه.

  11. فاطمه سبحانی
    1400-10-25

    باعرض سلام و تشکر از مطالب مفید و آموزنده ی شمابزرگوار
    من فکر می کنم اولین قدم برای ارتباط کلامی موثر باکودکان آموزش دیدن والدین است، خواه از طریق مطالعه، خواه کلاسها و کارگاه های تربیت کودک و خواه برنامه های متناسب با این موضوع، درمرتبه ی بعدی سعی کنیم با توجه به نیازهاو احساسات کودکمان با او همراه شویم، به قدرکافی برای کودک وقت بگذاریم، مقابل کودک نقش بازی نکنیم، اگر حرفی میزنیم یا نکته ای را گوشزد میکنیم خودمان هم به آن عمل کنیم چون کودکان آینه ی تمام نمای رفتارهای هوشیاروناهوشیارخودمان هستند، به آنها احترام بگذاریم و درجهت کشف و پرورش استعدادکودکمان تلاش کنیم.
    باتوجه به این نکته که مادر نقش ابژه را دردوسال اول زندگی کودک دارد و کودک تماماً رفتارهای ابژه را آنالیز کرده و الگوبرداری میکند، سن کم کودکان را بهانه ای برای هرنوع حرف و رفتاری ندانیم و همواره دربرابر کودکانمان مراقبِ رفتاروگفتارمان باشیم.
    ضمن عرض تشکر، مطالعه‌ی کتاب والدین سمی را به دوستان محترم پیشنهاد می کنم.

  12. سیده فاطمه شاهورانی
    1400-10-21

    سلام استاد عزیز ممنون از مطالب ارزشمندتون 🙏به نظر من
    برای تربیت درست و بهتر بچه‌ها باید زمان صرف کنیم،مطالعه داشته باشیم گوش دادن به حرف‌های بچه ها باعث ایجاد اعتمادبه‌نفس می‌شود و بچه احساس ارزشمند بودن خواهد کردبه بچه‌ها کمک کنیم حرف بزنند،نظر های آن ها را در تصمیم گیری برخی مسائل بخواهیم. با ما صحبت کنند تا در آینده دچار بحران شخصیتی نشوندبه جای عبارت‌های منفی مثل (نه)، (دست نزن)، (نکن)،(بشین) از جمله و کلمات دستوری استفاده نکنیم بهتر است از عبارت‌های مثبت استفاده کنیم. همچنین هرگز از کلمه‌هایی که باعث ایجاد حس گناه در کودک می‌شود استفاده نکنیم، چون بچه ها از همان ابتدا قدرت درک بسیاری از چیزها و احساسات را ندارند، پس نباید برای اشتباهاتشان مدام آنها را مؤاخذه و سرزنش کنیم. از عبارت‌های سرزنش‌کننده هم استفاده نکنیم، زیرا احساس بی‌ارزشی را در کودک تقویت می‌کند. در عوض، جمله‌های مثبت به بچه ها اعتمادبه‌نفس و احساس شاد بودن می‌دهند.، با آرامش و صبر و حوصله اجازه بدهیم تا او خودش حرف‌هایش را تمام کند و از این راه به ترس و دلهرهٔ خود برای صحبت کردن در حضور دیگران مقابله کند.اگر حالمون خوب نیست و از چیزی ناراحت هستیم، بهتر است بچه ها را در این ناراحتی سهیم نکنیم یا اصلاً سعی نکنیم با او در این مورد درددل کنیم.اگه آن لحظه نمیتونیم به حرفشون گوش بدهیم با لحن خوب مثلا بگیم اجازه بده من چند دقیقه دیگه میام باهات صحبت میکنم .اگر لجبازی کرد باید با قاطعیت و رفتار درست برخورد کنیم بگیم من از این کاری که کردی ناراحتم و این کارت اصلا قشنگ نبود و بی محلی کنیم و رهاش کنیم ،با سروصدا و داد و بیداد بچه ها لجبازتر میشوند .با رفتار درست بچه ها کم کم حرف ما رو گوش می دهند و بیشتر همکاری میکنند.

  13. فاطمه خواجه
    1400-10-18

    با سلام استاد گرامی.
    همون طور که همه میدونند سه دوره برای تربیت کودکان در نظر گرفته شده است.فرزندان ما 7 سال اول آقا و سید، 7 سال دوم مطیع و در 7 سال سوم وزیرهستند.
    درمطالب فصل یک که دربالا توضیح داده شده یکی از مهارتهای ارتباط موثر ارتباط کلامی وابرازکردن واهمیت دادن به فزرزندان واموزش مهارت های زندگی به فرزاندانمان.کمک میکنه به آرامش نسبی برسد.رفتار صحیح با کودک موجب تضمین سلامت روان کودک میشه و شخصیت سالم و قوی برای او ایجاد میشه .در فصل سوم اشاره شد به روش تنبیه به نظر من از مطالب گفته شده سطح انتظاراتش بنویسه یا به به پدرو مادر بگه بیشترین تاثیر داره
    خانواده مهمترین جا و محیط امن برای پرورش وشکوفایی کودک هست ووقتی ما با کودک گفتگو وصحبت میکنیم . بهش امنیت .اقتدار واعتماد به نفس میدهیم.
    مادران و پدران توانا کسانی هستند که از دانایی و مهارت ­های لازم در خصوص ارتباط با فرزندان برخوردار باشند.

  14. مریم اسماعیلی نسب
    1400-10-13

    با سلام
    به نظر من کودکان خردسال اگر ببینند که شما با دقت و به خوبی به حرفهای آنها گوش می دهید، آنها نیز حرف شنوی را بهتر یاد می گیرند. سعی کنید عادت کنید که با همان احترامی که به بزرگترها می گذارید به حرفهای کودک خود توجه کنید.
    وقتی که او با شما حرف می زند به او نگاه کنید مودبانه پاسخ دهید و بدون پریدن وسط حرفهایش به او اجازه بدهید تا حرفش را تمام کند. ممکن است هنگامی که مشغول پختن ناهار یا شام هستید کودکتان شروع به صحبت کردن کند؛ در این حالت سعی کنید از او دور نشوید و هنگامی که او حرف می زند به او پُشت نکنید؛ هر چند ممکن است رعایت این موارد واقعا دشوار باشد.

  15. نرگس خاتون پورمحمدثانی
    1400-10-13

    با سلام. به نظر من اگه فرزندمون درک کنه که به قدر کافی براش وقت میگذاریم، بهش توجه داریم و برامون مهمه خواسته هاش، سعی می کنه با ما ارتباط بهتری برقرار کنه. وقتی صحبت می کنه با دقت به حرفهاش گوش بدیم، اعتماد به نفسش بالا می ره و حس ارزشمندی میکنه. تصمیم می گیره مارو به عنوان الگوی خوب در نظر بگیره، پس سعی می کنه اول به حرفمون به دقت گوش بده و بعد خواسته ما رو در قالب تقلید انجام بده. اگه برعکس، دروغ بگیم، فقط تظاهر به گوش دادن به حرفهاش داشته باشیم، بی توجهی کنیم، قهر کنیم، نه تنها نتیجه مثبتی عایدمون نمیشه، بلکه در بیشتر اوقات با واکنشهای بدتر و تندتر کودک مواجه میشیم که رابطمون با کودک دچار تشنج و اختلال میشه.

  16. حاتمه قاهری
    1400-10-13

    مطالب خوب وآموزنده ای بود. برای هرپدرومادری ضروریه که برای روش درست تربیت فرزندشون مطالعه کافی داشته باشند واینکه بدانند وظیفه دارند که برای کودک خود وقت بگذارند،بااو بازی کنند،به حرفش گوش بدن، کودم رو تحدید ودعوا نکنند واو را همیشه به اسم صدابزنند ویک محیط آرام وبااحترام برای رشد وآینده وتربیت کودک فراهم کنند.

  17. عالیه یوسفی
    1400-10-12

    سلام
    والدین با گوش کردن به حرفهای کودکانشان ودرک احساساتشان باعث ارامش انها میشوند.در هنگام عصبانیت کودکان با انها همدلی کنند نه سرزنش یا نصیحت .و با جملات مثبت به انها اعتماد به نفس بدهیم که باعث تلاش بیشتر کودکان برای رسیدن به موفقیتهای بیشتر انها بشود.

  18. هانیه
    1400-10-12

    بسیارمطلب سودمندی بود.
    یکی از راه هایی که ازنظرمن هم باعث میشه کودک حرفهامون رو قبول کنه و بیشتر به صحبت هامون اهمیت بده اینکه وقتی کودک مدام دلیل کار رو ازمون میپرسه که چرا باید اینو کارو بکنم چرا نباید اون حرف رو بزنم با دلیل و مثال برای کودک توضیح بدیم تا عواقب کارشو رو بدونه نه اینکه با تنبیه و یا تهدید ترس و اضطراب به کودک وارد کنیم و در طولانی مدت کودک نسبت به این مسئله ی تنبیه کاملا خنثی بشه و درآخر ترسی نداشته باشه .درکنار اینکه به کودک دلیل کار و خواسته مون رو توضیح میدیم.
    گاهی هدیه دادن به کودک و نشون دادن اینکه ،از بابت اینکه به حرفم گوش دادی و این پاداش به خاطر همین قبول کردن تو بهت داده میشه برای تقویت این مسئله کمک میکنیم.

  19. سارا خسروی
    1400-10-12

    مطلب خیلی جالبی بود..ای کاش فرصت بشه و همه والدین این کتاب رو بخونن..متاسفانه فرهنگ خیلی غلطی ک بین مردم ما باب هست اینه که از همون بدو تولد کودک انتظار حمایت از سمت فرزند رو دارن..بچه ای ک در اینده از مادر پدرش مراقبت کنه..ب مادرپدرش کمک کنه..و اصطلاحا بشه عصای دست مادر و پدر..از همون ابتدا طوری اون فرزند رو تربیت میکنن که خودشون به عنوان والد در اینده از طرف فرزند حمایت و کمک دریافت کنن و بنظرم غلط تزین شیوه تربیت هست..ای کاش انقدر این مطالب نشر پیدا کنه ک ی مقدار والدین شیوه شونو تغیر بدن و شخصیت های سالم تری تحویل جامعه بدن…
    خیلی مطلب مفیدی بود..استفاده کردیم👌👌🌷🌷

  20. سعیده حیدریان
    1400-10-12

    اول کمی فکر کنیم. به قدر کافی زمان بگذاریم. به کودک گوش دهیم . یک الگوی خوب باشیم. از جمله های مثبت استفاده کنیم. به چشم هایش نگاه کنیم. به لحنمان دقت کنیم. به حرف زدن ترغیبش کنیم. از فهمیدنش مطمعن شویم. کودکانه حرف نزنیم. وسط حرف کودک نریم. تند تند و بی پایان با کودک حرف نزنیم. کودک را تهدید نکنیم. از کودک تعریف کنیم. از کودک سوال بپرسیم. ملاحظه گر باشیم. اسم کودک را بخوانیم

  21. فاطمه عرب عامری
    1400-10-11

    ما همیشه در حال ارایه الگویی برای رفتار و عمل کودکان هستیم. شیوه‌ای که ما با آنها حرف می‌زنیم نیز بر مبنای عمل و رفتار است. الگویی که ما در حرف زدن با کودکان ارایه می‌دهیم به آنها می‌آموزد که چگونه باید در مقابل به ما پاسخ بدهند. شیوه‌ای که با کودکان حرف می‌زنیم تاثیر عمیقی بر آموزش و توانایی گوش دادن آنها بر ما می‌گذارد …به طور کلی والدین به ۳ طریق با کودک خود گفتگو می‌کنند.

    اولین راه صحبت کردن با کودک استفاده از لحن تند و پرخاشگرانه است. در این حالت والدین با داد زدن یا با صدای بلند صحبت کردن، استفاده از کلمات با بار منفی و سرزنش کردن به گفتگو با کودک می‌پردازند. در این حالت واکنش کودک ممکن است پرخاشجو و عصبی باشد یا با بی‌محلی به فرد ادامه پیدا کند. در مواردی نیز کودک در این حالت ترسیده و قادر به ادامه بحث نیست. این نحوه‌ صحبت با کودک بسیار مخرب بوده و در روان او تاثیرات بدی می‌گذارد. حتی ممکن است لجبازی کودک را تشدید کند.
    دومین راه برای صحبت کردن با کودک انتخاب لحن منفعلانه و تن صدای پایین است. این طرز گفتگو با کودک ممکن است به مخربی روش اول نباشد، اما تاثیری بر روی کودک ندارد و کودک در این حالت به حرف‌ها و صحبت‌های والدین وقعی نمی‌گذارد.
    سومین و بهترین روش گفتگو با کودک استفاده از لحن راسخ و با اعتماد به نفس است. در این نوع حرف زدن، والدین با اقتدار و اعتماد به نفس صحبت می‌کنند. به طور ساده و مستقیم منظور خود را بیان می‌کنند و در عمل کردن به گفته‌های خود جدی هستند. در عین حال به موقع عشق و علاقه خود را نشان می‌دهند و باعث ایجاد ترس در کودک نمی‌شوند.
    در این شرایط، کودک می‌تواند با والدین خود صادق باشد و به راحتی با آن‌ها درد و دل کند. از راهنمایی‌های آن‌ها استفاده کند و با منطق درست والدین وظایف خود را انجام دهد. این طرز صحبت کردن با کودک می‌تواند اثر بخش و تاثیرگذار باشد و اثرات مخربی بر جای نگذارد.

  22. حسین
    1400-10-11

    طرزگفتار،رفتاروکرداروالدین تاثیربسزایی درگفت وگو بافرزندراداشته بعنوان مثال اگرشمادرخانواده بایکی ازاعضای خانواده باصدای بلند وکارهای ناشایست برخورد بکنید قطعابچه هاازآن رفتارها ادگو خواهند گرفت وملکه ذهن آنهاخواهدشدوهمیشه فرزندان را موردسرزنش قرارندهیم وزمینه کارهای موردپسند وبالابردن اعتمادبه نفس رابرای آنهابه وجودبیاوریم

  23. .سراج
    1400-10-09

    با عرض سلام
    با توجه به اینکه لوح وجودی کودک از زمانی شکل میگیرد که موفق به درک اولیه محیطی ،عاطفی وامنیتی در خانواده شده است اگر در ارتباط با مسایل مسولیتی از همان ابتدا شرطی سازی های تشویقی و محبتی اعمال شده باسد در گام بعدی کودکی او فردی مستقل و مسولیت پذیر خواهد بود
    اما در مسایل روحی و روانی تا امنیت احساسات را درک نکند با ما درد دل نمیکند کارهایش را توضیح نخواهد داد و از ما کناره گیری میکند بهترین زمان رشد عاطفی دوران طفولیت هست که مادر قبال کارهایش منطقی اگاهانه و با نرمش برخورد کنیم تا کودک والدین خود را به عنوان پشتوانه عاطفی و اجتماعی شخصتی خویش بپذیرد

  24. حانيه نريمان
    1400-10-08

    اول كمي فكر كنيم ب قدر كافي زمان بگذاريم يك الگوي خوب باشيم از جمله هاي مثبت استفاده كنيم ب حرف زدن ترغيبش كنيم از فهميدنش مطمئن شويم وسط حرف نپريم بگذاريم خودش حرفش را تمام كند از كودك تعريف كنيم ب چشمهايش نگاه كنيم

  25. زینب رضایی
    1400-10-07

    باز هم یک مطلب خوب و کاربردی دیگه👌 واقعا ممنون از زحمات شما.
    مطالب واقعا برای من که فرزند حدود دوساله دارم و علاقه‌مند به روانشناسی کودک هستم مفید و قابل‌تامل بود.
    نکته‌ی مهم بنظرم اینه که پدر و مادرها هروقت رفتاری از کودک سر میزنه در وهله اول سن اون رو درنظر داشته باشند و بعد واکنش مناسب اون سن رو اتخاذ کنن. مثلا یه کودک دوساله اگر تو تخت خودش نمیخوابه بخاطر اینه که تو سن اضطراب جداییه و قضیه‌ش با یک کودک ۵ ۶ ساله کاملا متفاوته و راهکارهای متفاوتی هم داره. یا کودک سه‌ساله‌ای که اسباب‌بازیهاش رو به دوستاش نمیده تو سن احساس مالکیته و …
    پس بهتره مدام مطالعه داشته باشیم تا بتونیم چالش‌های کودکان رو با مطالب علمی و کاربردی رد کنیم.
    نکته‌ی خیلی مهم دیگه اینکه اگر مسئله‌ای در خصوص کودک بوجود اومده که خودمون نمیتونیم حلش کنیم حتما از روانشناس بویژه از روانشناس متخصص کودک استفاده کنیم. چون روحیه کودک بسیار حساسه و کار با کودک نیازمند تخصص فوق‌العاده‌ست.

  26. Sogolmohamadi
    1400-10-06

    مهارت چگونه ارتباط برقرار کردن با کودک از مهم ترین مسائلی است که میتوان به آن پرداخت…یکی از مهم ترین وظیفه ای که والدین در قبال فرزندانشان دارند ساپورت روحی فرزندانشان است که به شکل گیری شخصیت آنها بسیار کمک میکند است که خیلی خیلی مهم تر از ساپورت مالی فرزند است..گاهی یک کودک در رفاه کامل است ولی سرشار از خلا و عقده از طرف والدین و خانواده است.این کودک نه تنها با خودش بلکه در آینده با فرزند خودش هم با مشکل رو به رو میشد.پس این قضیه حق مهمی است که گردن والدین است…چقدر بهتر میشود اگر ما به عنوان والدین و سرپرست یک کودک برای او ارزش قائل باشیم و خستگی از مسائل روز مره را سر آنها خالی نکنیم و سعی کنیم وقت مفیدی باانها سپری کنیم..پا به پایشان بچگی کنیم و بازی کنیم..برای اوغان فراغتشان تایم بگذاریم..تا اشتباهی از آنها سر زد شروع نکنیم به پرخاشگری و داد و بیداد که این امر نه تنها مشکل را حل نمیکند بلکه روح بچه را بیمار کرده و او را دچار استرس و نگرانی میکند …میتوانیم زبان کودکانمان را یاد بگیر ،قلق آنها را دست بگیریم تا نه تنها با ما رفیق شوند بلکه عاشق شما بشوند و احترام بگذارند.تنبیه فیزیکی و خورد کردن بچه هیچ جا جوابگو نبوده.زبان خوش و رفتار درست و آگاهانه بهترین راه است.ما با سیاست های درست میتوانیم فرزندانی سالمی تربیت کنیم..نظر شخصی بنده این است که تا دختر و پسری به این آگاهی نرسیدند اقدام به بچه دار شدن نکنند.چون تربیت درست فرزند ،خوشحال بزرگ کردن و سالم بزرگ شدن او مهم تر از به دنیا آمدنش است

  27. فاطمه مظهری
    1400-10-05

    سلام ودرود
    وقتی که می خواهیم کودکان به حرف ما گوش بدهند باید جوری با کودکمان رفتار کنیم که دوست داریم کودکمان بامانیز همانگونه رفتارکند وجوری با کودکمان رفتار نکنیم که اعتمادبه نفسش کم بشه وازخودش تصور بدی داشته باشه بلکه کودک رابه خاطر کارهای خوبی که کرده تشویقش کنیم وبهش بگیم که وجودش باارزش هست برای ما واگه کاربدی کرد نباید تنبیهش کنیم که تنبیه کار روکه بهترنمیکنه بدترمیکنه وبه کودک حس تنفر وخشم میده وباعث میشه که حتی به فکر تلافی بیفته واز والدینیش که تنبیهش کرده متنفربشه واگر کودک کاربدی کرد وما ازش ناراحت شدیم باید به کودکمان بگوییم که دوستش داریم فقط به خاطر کاربدی که کردی از تو ناراحتم ولی تو همیشه برای من عزیزی ودوستت دارم.

  28. زهرا خواجه
    1400-10-05

    جملات و وازه های مثبت به کودک اعتماد به نفس و احساس شادی میدهد.رفتارش را بهتر میکند وتلاش او برای رسیدن به موفقیت بیشتر میکند.جملات مثبتی مثل (ممنونم که کمکم کردی).(من به تو افتخار میکنم).(عزیزم فراموش نکنی اسباب بازیاتو جمع کنی). را هر روز تکرار کنید و نتیجه ان را ببینید.

  29. زینب نوروزی
    1400-10-04

    والدین و به ویژه پدرها اغلب با عنوان کردن مواردی مثل گرفتاری‌ شغلی، خستگی و مشکلات مالی زمان بسیار کمی در روز را با کودک خود می‌گذرانند تا با او حرف بزنند. یک لحظه فکر کنیم، آیا برای آیندهٔ کودک نیست که تلاش و کار می‌کنیم؟ می‌دانیم که تمام ولدین کودکانشان را دوست دارند ولی گاهی ما یادمان می‌رود که غیر از مسائل مالی، روح و روان کودکمان نیز نیاز به تقویت و هزینه دارد. اگر بتوانیم راه درست حرف زدن خود با کودکان را یاد بگیریم، آنها هم درست حرف زدن را از ما یاد خواهند گرفت. درست است که پدر یا مادر بودن یکی از سخت‌ترین کارهای این دنیاست، اما این هم بسیار مهم هست که با تمام خستگی‌‌ها باز هم صحبت کردن با کودک و همچنین گوش دادن به حرف‌ها و آرزوهایش را در نظر بگیریم.
    این درخواست از کودک که هر چه شما می‌گویید و می‌خواهید باید انجام شود، می‌تواند برایش به این مفهوم باشد که او برایتان مهم نیست و توجهی به او ندارید و در واقعیت هم همین است، یعنی نظرات و افکار او برای ما مهم نیست! پس او نیز در مقابل به شما توجه نمی‌کند و احترام نخواهد گذاشت. برای تربیت درست و بهتر بچه‌ها باید زمان صرف کنیم، همه چیز را در آره یا نه خلاصه نکنیم، برای پاسخ به سؤالات زیادشان وقت بگذاریم و با صبر کامل و مرتبط به آنها جواب بدهیم.
    به چشم‌هایش نگاه کنیم.به لحنمان دقت کنیم.
    از کودک تعریف کنیم.بگذاریم خودش حرفش را تمام کند.تندتند و بی‌پایان با کودک حرف نزنیم.وسط حرف کودک نپریم

    • مریم بالویی
      1400-10-13

      با سلام مطالب بسیار کاربردی ومفید بودممنون ازشما
      چقدر خوب میشود اگر در بخورد با کودکان اگاهی لازم را داشته باشیم تابا رفتار اشتباه به انها اسیب نزنیم جملات مثبت به کار ببریم اعتماد به نفس کودک را بالا برده واگر مشکلی پیش امد به کودک کمک کنیم که خودش حل کند نه که بگوییم تو نمیتوانی واورا سرزنش کنیم.در هر مرحله متناسب با سن کودک وروحیه وخلق وخوی او رفتار مناسب باید انجام دهیم از مقایسه کردن کودک با بقیه همسالانش خودداری کنیم وتشویق وپاداش را جایگزین تنبیه🌺

  30. راضیه روده کی
    1400-10-03

    سلام وقت بخیر
    باید به خاطر داشت که رفتار با کودکانمان در هر سنی نکات خاص خودش را دارد برای مثال کودکان 2تا 3 سال مهم ترین مسئله ای که پیش رو دارند مسئله ی استقلال است .کودک در این دوره سعی میکند کارهارو خودش انجام دهد و انجام کار ها مانع ما میشود لازم است تا زمانی که انجام کارها برای کودک خطری ایجاد نمیکند بگذاریم خودش انجام دهد

    • Sara hoseaini
      1400-10-04

      سلام
      درک شخصیت و خلق و خوی کودک یکی از اصلی ترین شیوه های تربیتی مناسب کودکان است که سبب شناسایی بهتراستعدادها و تمایلات کودکان نیز می شود.روش های متفاوتی برای تربیت کودک وجود دارد که والدین می توانند با آگاهی از آن ها کودکان خود را تربیت کنندو یک روش قطعی و صحیح برای تربیت کودکان وجود ندارد.
      هدف از تربیت کودکان، باید آموزش احترام گذاشتن متقابل به آن ها و آماده کردن آن ها برای پیروی از قوانین اجتماعی است و فرقی نمی کند که کدام شیوه تربیتی را بکار می برید.

ثبت دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Are you human? Please solve:Captcha


مشاوره کودک
مشاوره نوجوان
مشاوره فردی
زوج درمانی
مشاوره خانواده
مشاوره پیش از ازدواج
مشاوره طلاق
مشاوره مهاجرت